De beste airco is gratis en staat buiten

 

...maar daar gaat de gemeente over. Een paar forse bomen in je straat en wat grootbladige planten in je kamer zorgen voor merkbare verkoeling.

Met een rekenmodel dat onder andere door i-Tree is ontwikkeld kunnen we vaststellen wat de koel- capaciteit van bomen is. Maatgevend hiervoor is het totale bladoppervlak. Aangezien je onmogelijk elk blaadje kunt opmeten, gaan we uit van een schatting op basis van de hoogte en omvang van de kroon. Die kun je gemakkelijk meten.

Vervolgens rekent het model uit wat het vermogen van de boom is. In ons boomwaardemodel vertalen we dat dan naar het aantal huishoud-airco's. 

Zo hadden deze paardenkastanjes (want ze zijn wegens ziekte inmiddels geveld) elk een koelvermogen van liefst 27 airco's. En produceerden ze samen zuurstof voor 34 personen. Zulke cijfers gelden natuurlijk alleen voor dagen dat er voldoende zonlicht is. Het was toen goed toeven op het terras onder die bomen. (HEMA, Weert)

WVL-BUSINESS SKILLS #ebooks
Loopbaan inspiratie op je e-reader 
https://www.bravenewbooks.nl/wvl-business-skills 

Wat doet groen voor je werkomgeving?
Kopen via KOBO: https://ap.lc/ugdJr 
Ook bij KOBO, Kindle en je favoriete boek shop.

In je gemeente meer groen, of beter groen?

 

Bomenpaspoort bij een monumentale
beuk in Weert

In veel Nederlandse steden wordt best wel aandacht besteed aan de openbare groenvoorziening. Daarbij zijn vooral bomen heel belangrijk. Toch zien ecologen en klimaatdeskundigen dat die groenvoorziening niet altijd het gewenste effect heeft. Niet voor het milieu, niet voor biodiversiteit, niet voor welzijn en gezondheid van de inwoners. 
Wat schort er dan aan?

Voor een optimaal effect van bomen in steden is de 3+30+300 regel geïntroduceerd.
Dit betekent dat je vanuit je woning, werkplek (of school) toegang moet hebben tot groen:
- Vanuit je verblijfplek moet je minimaal 3 bomen kunnen zien, vooral het groen, dus de boomkroon.
- De leefomgeving moet voor zeker 30% bedekt zijn met groen in diverse lagen, van gras tot bomen.
- Vanaf je woon- of werkplek moet je binnen 300 meter een goed dekkende groenvoorziening kunnen bereiken. Denk aan een park of een laan met brede groenstrook, bijvoorbeeld een border met gras, kruiden, struiken en bomen.
De ecosysteemdiensten van bomen laat zich met speciale modellen uitrekenen. Dit wordt bijvoorbeeld weergegeven met het bomenpaspoort op de foto.

Zorg voor diversiteit in zowel horizontale als verticale richting

Die variatie is erg belangrijk. Niet alleen voor de biodiversiteit: diverse planten trekken ieder diverse soorten insecten aan, en die op hun beurt is weer aantrekkelijk voor vogels en (kleine) zoogdieren. En hoe leuk is het als je in het najaar een verscheidenheid aan paddenstoelen in je straat kunt vinden.
Daarnaast is die verscheidenheid van groen belangrijk voor het groen zelf. Juist door die diversiteit blijft het groen langer gezond. Ziekten en plagen krijgen minder kans. In een monocultuur kan een plaag in één keer een massa planten beschadigen of zelfs doden. In een biodiverse cultuur worden plagen vaak beperkt tot één of enkele exemplaren. Bovendien speelt de grote verscheidenheid aan insecten en m.n. vogels een belangrijke rol bij het bestrijden van plagen.

Ook wordt vaak voor een verkeerde boomsoort gekozen voor de plek waar die geplant wordt. Zo'n boom ontwikkelt zich slecht, wordt ten koste gaat van vitaliteit, zodat zo'n boom geen toekomst heeft. Maak nooit de fout om de groei van bomen te spiegelen aan die van mensen. Bomen groeien langzaam, maar kunnen dan ook heel oud worden. De meeste boomsoorten worden na 80 jaar volwassen.

Voor groenbeheerders is het belangrijk om aandacht te besteden aan de verticale en de horizontale diversiteit. Vaak wordt de bodem niet of te weinig bij de planning betrokken. Maar juist de bodemgesteldheid en wortelgroei hebben grote invloed op alles wat er boven de grond gebeurt. Wortels hebben ruimte nodig en zij sluiten aan op netwerken van wortels (van andere planten) en bodemschimmels. Die netwerken zijn enorm belangrijk voor een gezonde ontwikkeling boven de grond. 

Burgerinitiatief 
Als burger heb je zeker invloed op een gezonde en duurzame ontwikkeling van stedelijk groen. Ook als je gemeentebestuur op papier het juiste nastreeft kan het zijn dat er in jouw straat of jouw wijk het één en ander fout gaat met het openbaar groen. Handhaving is dan het sleutelwoord. Spreek je gemeente erop aan, dat ze doen wat ze beloven en erop toezien dat het ook volgens de richtlijnen uitgevoerd wordt.

Je bent als burger niet machteloos tegenover (lokale) overheden. Je kunt altijd als belanghebbende een zaak aanhangig maken bij het gemeentebestuur. Je kunt natuurlijk ook een burgerinitiatief starten en via dat platform langdurig een vinger aan de pols houden, voor wat betreft natuur en milieu. In Weert hebben we bijvoorbeeld de Stichting Groen Weert (SGW). We werken inmiddels samen met andere organisaties en ook is de samenwerking met de gemeente goed.

Deze blog is een voortzetting van het boek Duurzaam groen en welzijn - Gratis voor donateurs van Stichting Groen Weert. (www.groenweert.nl).
Deel dit bericht met je netwerk via onderstaande buttons.

Meer lezen: Nature Today

Serieus? Hebben planten ook oren?

 

Ook in deze BLOG is het onderwerp al eerder aan de orde geweest: planten blijken 'intelligenter' dan we altijd dachten. Ze reageren op de wisseling tussen licht en donker, ruiken de feromonen in de lucht, onderhandelen met schimmels, communiceren met elkaar en nu is ook nog ontdekt dat ze horen welke insecten in de buurt zijn.

Een groep wetenschappers van de Universiteit van Turijn ontdekte dat planten reageren op het geluid van insecten. Denk aan de snelle beweging van vleugels, dat wij mensen als zoemen waarnemen. Samen met onderzoekers uit Spanje en Australië werd dit verschijnsel nader onderzocht, in de hoop een methode te vinden om bestuivers beter te kunnen bestuderen. Dat zou een mooie aanvulling zijn op de kennis over geuren (feromonen) als communicatiemiddel tussen insecten en planten.

Om dit fenomeen te testen speelden ze bij leeuwenbekjes het geluid af van een bijensoort die op leeuwenbek gespecialiseerd is (namelijk van slakkenhuisbijen). Zij keken dan goed hoe de bloemen van de leeuwenbek veranderden. Telkens al het geluid werd afgespeeld, werd er meer nectar geproduceerd. Er werd tevens een verhoogde genexpressie geregistreerd, die de aanmaak van nectar regelt.

Zo nauw is in de natuur alles met alles verweven. In dit voorbeeld: als de slakkenhuisbijen verdwijnen zullen ook de leeuwenbekplanten uitsterven. Dit delicate evenwicht van de biodiversiteit moet goed beschermd worden anders kan de wereld zoals wij die kennen als een kaartenhuis in elkaar storten. Of zoals de beroemde fysicus Albert Einstein het ooit zei: Als de bijen uitsterven verdwijnt ook de menselijke beschaving.

Het uitgebreide verhaal vind je hier: https://scientias.nl/planten-kunnen-bijen-horen-aankomen-en-dan-proberen-ze-het-hen-naar-de-zin-te-maken/

Deze blog is een voortzetting van het boek Duurzaam groen en welzijn - Gratis voor donateurs van Stichting Groen Weert. (www.groenweert.nl).
Deel dit bericht met je netwerk via onderstaande buttons.

Lees ebooks Business Skills: https://www.bravenewbooks.nl/wvl-business-skills

https://www.bol.com/nl/nl/p/600-square-miles/9300000047573684/

Wadi's en bomen is een prima combi

Foto Pixabay, een beekdal is hetzelfde als
een wadi

 Jaren geleden besloot de gemeente om wadi's aan te leggen. Daarvoor zouden toen bomen geruimd moeten worden, want op het gemeentehuis was men ervan overtuigd dat wadi's alleen goed functioneren als er geen bomen langs groeien. Wij hebben ons als stichting toen sterk gemaakt voor het behoud van de bomen, want wij waren ervan overtuigd dat dit juist heel goed samengaat. In het Winternummer 2024 van Bomen Nieuws (Bomenstichting) wordt hier uitvoerig op ingegaan.

In het huidige klimaat wordt droogte afgewisseld met hevige regenbuien. Dit kan in korte tijd tot wateroverlast zorgen, zeker omdat het rioolstelsel niet geschikt is voor de afvoer van (veel) regenwater. Het is beter om dit ter plaatse tijdelijk op te vangen en langzaam naar het grondwater te laten infiltreren. Daarnaast kan het opgevangen water ook door verdamping verminderen. Bomen en andere planten in en naast de wadi kunnen daarbij een rol spelen. Zij verdampen veel water via de bladeren en zorgen zo ook voor verkoeling. Bomen langs wadi's is juist een heel goed idee!

Wadi is eigenlijk Arabisch voor 'dal', drooggevallen rivierbedding. Bij ons het echter een afkorting voor 'Water Afvoer Drainage Infiltratie'. Zo'n verdieping kan dus tijdelijk overtollig water opvangen. Doorgaans staan deze wadi's 93% van de tijd droog. Het water is veelal binnen enkelen uren na een regenbui weer gezakt. Beplanting in en naast een wadi zorgt ervoor dat de bodem een betere structuur krijgt om het water te verwerken. Daarnaast geeft het een fraaier beeld van de directe omgeving en gaat het hittestress tijdens een hittegolf tegen. Het groen geeft rust, verbindt mensen en draagt bij aan een rijkere biodiversiteit.

Er zijn dus veel redenen om wadi's te beplanten. Je moet wel de juiste soorten kiezen, die niet alleen goed tegen droogte kunnen, maar ook probleemloos tijdelijk in de nattigheid kunnen staan. Als het om bomen gaat zijn vooral de inheemse soorten heel geschikt. Wilgen, elzen en populieren zijn daarbij echte toppers die veel water lusten. Lage planten helpen het water te filteren, zodat het gezuiverd naar het grondwater kan zakken. Wel dienen wadi's goed onderhouden te worden om dichtslibben te voorkomen. Als bomen aan de noord/oost kant van de wadi staan zal het meeste herfstblad van de wadi wegwaaien.
Als je er de ruimte voor hebt is het ook een goed idee om een wadi in je tuin aan te leggen. ...of een vijver, want als je daarin kikkers en salamanders krijgt heb je minder last van lastpakken als slakken.

Deze blog is een voortzetting van het boek Duurzaam groen en welzijn - Gratis voor donateurs van Stichting Groen Weert. (www.groenweert.nl).
Deel dit bericht met je netwerk via onderstaande buttons. 

Waarom zijn bevers beter dan waterschappen?

 Recent hebben Amerikaanse wetenschappers, met hulp van NASA vastgesteld dat bevers met hun waterwerken heel goede oplossingen leveren die helpen de klimaatverandering te beheersen. Dat effect is zo groot (in de VS) dat het resultaat op satellietbeelden goed te zien is. Dit gaf ARK Rewildering Nederland aanleiding tot de conclusie dat "bevers waardevolle waterschappers zijn". 

Foto Pixabay

Om klimaatverandering tegen te gaan is het belangrijk om natuurbranden tegen te gaan en overtollig CO₂ langdurig op te slaan. Verder is watermanagement belangrijk om neerslag te bufferen en te zorgen dat het grondwater op niveau blijft. Natuurlijk praten we in de VS over een veel grotere schaal dan in Nederland, maar wat de bevers hieraan kunnen bijdragen is in grote lijnen hetzelfde.

Ook in Nederland werkt het prima als bevers aan het werk zijn. Bevers knagen langs de oevers wel bomen weg, maar zorgen ervoor dat veel andere bomen beter van water voorzien worden. Het doel van beverdammen is ook om een waterbuffer aan te leggen, zodat de burgtingang veilig onder water ligt. En dat onder alle omstandigheden en alle jaargetijden. Zo ontstaan moerasbossen en natte dalen die grote hoeveelheden water vasthouden. Watervlakten en verdamping via plantengroen zorgen voor verkoeling. Bevers zijn op dat gebied behoorlijk pienter. Zij vervullen een sleutelrol in de natuur.

Laat het aan de natuur over

En ja, om deze redenen werd de bever in ons lang geherintroduceerd. Maar nu komt het ons niet zo goed uit waar zij deze waterbuffers creeëren. En ze vellen bomen op plaatsen die wij graag hadden behouden. Begrijpelijk als je als mensen niet verder kijkt dan een generatie in een mensenleven. Of tot de volgende verkiezingen. Maar dat is niet de tijdschaal waarop de natuur werkt.

En dus is in menig Provinciehuis de conclusie, dat er teveel bevers zijn. Vangen en verplaatsen dan? Waarheen? Overal in Europa kampen ze met hetzelfde probleem. Alsjeblief niet nog meer bevers! Afschieten dan? Tja,..beschermde diersoort. Maar er is wel een escape, voor 'probleemdieren' mag de overheid (bij ons de provincie) een afschotvergunning verlenen. Dom beleid, zoals nu ook uit dat Amerikaanse onderzoek blijkt.  En waar ARK rewildering ook achter staat.

Als we de natuur de ruimte, en de tijd, geven komt het klimaat vanzelf weer in balans. Als mensen zich ermee bemoeien blijft het aanmodderen in een negatieve spiraal. 

En nog iets. Als er echt een overschot aan bevers zou zijn, kunnen wolven daar wel iets aan doen. Die lusten wel een bevertje en zijn er ook nog eens goed in om ze te vangen. Laat het aan de natuur over, die heeft al miljoenen jaren ervaring. Daar kan zelfs de slimste mens niet tegenop.

Deze blog is een voortzetting van het boek Duurzaam groen en welzijn - Gratis voor donateurs van Stichting Groen Weert. (www.groenweert.nl).
Deel dit bericht met je netwerk via onderstaande buttons.

Met meer planten krijg je meer biodiversiteit in de steden

 In een vierjarig onderzoek heeft een team wetenschappers in Melbourne (Australië) vastgesteld dat meer groen de biodiversiteit in korte tijd kan verhogen. Dit onderzoek komt niet uit de lucht vallen, want wereldwijd zijn steden bezig de bebouwde kom te vergroenen. Binnen de EU wordt dit gestimuleerd door het project Green Cities Europe. Het gaat er dan vooral om, dat je binnen steden meer inheemse planten inzet, zo hebben de Australiërs geconstateerd. Daarmee haal je niet alleen meer (inheemse) dieren binnen, maar ook andere plantensoorten die samen leven met de pionier planten.

Het gevolg van deze vergroening is veelzijdig positief. Het verbetert de luchtkwaliteit binnen de steden, stimuleert de fysieke en mentale gezondheid van de inwoners, helpt wateroverlast en hittestress te verminderen. Waar meer groen is zijn mensen eerder genegen zich buiten op te houden en dat bevordert ook interacties, sociale cohesie. En, zoals nu aangetoond, vergroot stadsvergroening de biodiversiteit.
Dit wisten we toch allemaal al? Dat klopt en deze kennis is voor veel steden ook directe aanleiding om meer bomen te planten. Maar wat het onderzoek in Melbourne aangeeft is, dat dit doel ook bereikt wordt door de inzet van veel kleinschalige groene stukjes. Het onderzoeksproject in Melbourne besloeg slechts 200 vierkante meter, direct langs een doorgaande weg en omringd door hoge gebouwen. In dat gebied werden flink meer inheemse plantensoorten geplant, variërend van diverse grassoorten tot eucalyptusbomen. In de looptijd van 4 jaar telde men 94 nieuwe (inheemse) dieren in het gebied, voornamelijk insecten.

Het voordeel van de keuze voor inheemse plantensoorten is, dat deze zijn aangepast een het lokale klimaat en minder water en voeding nodig hebben dan cultuurgewassen. Bovendien zijn dit de planten die met name de inheemse diersoorten aantrekken. Kunstgrepen en extra verzorging zijn niet nodig. Alleen zorgen voor meer groen van diverse inheemse soorten en dan rustig afwachten. Vooral als er tussen die groene oases verbindingen zijn zoals lanen en bermen zullen de dieren deze plekken snel vinden en bevolken.

Planten vormen de basis en de ruggengraat van ieder project om de biodiversiteit te vergroten. Hoe veelsoortiger het groenaanbod, hoe meer diersoorten zullen volgen. Vooral bij insecten is de verscheidenheid aan bijvoorbeeld waardplanten erg groot. Zo zie je ook dat in het buitengebied de biodiversiteit sterk afneemt op en rond weilanden waar enkel nog (saai) raaigras groeit. Zelfs onder de grond zet de verarming door, waardoor de boerenland dood is. Het kan alleen nog door massief gebruik van mest gewassen voortbrengen, die ook nog een extra kwetsbaar zijn voor ziekten en plagen. 

Het onderzoek in Melbourne heeft nu aangetoond, dat voor verbetering van de biodiversiteit en levenskwaliteit de inzet van kleinschalige, veelsoortige groene plekjes al voldoende kan zijn. Mogelijk kun je dit inzicht ook doortrekken naar het buitengebied. Dat zou een mooi compromis zijn voor boeren die nu nog weigeren natuur inclusief of circulair te boeren.

Deze blog is een voortzetting van het boek Duurzaam groen en welzijn  Gratis voor donateurs van Stichting Groen Weert. (www.groenweert.nl)
Blijf op de hoogte en abonneer je op updates door rechtsboven je e-mailadres in te vullen.
Deel dit bericht met je netwerk via onderstaande buttons.

Krijgen we opnieuw een hete zomer?

De zomer van 2019 hoorde thuis in het rijtje van heetste zomers, ooit gemeten. Niet alleen de toenemende CO2 concentratie is hiervan de oorzaak, ook de windstromen zijn van invloed. Enkele dagen wind uit zuid tot oost zal de temperatuur flink doen stijgen. Zeker als de wereldwijde CO2 concentratie ook in de zuidelijke regionen voor extreem hoge temperaturen zorgt. De hoeveelheid koolstofdioxide moet omlaag om verder gaande opwarming af te remmen en de kans op extreem weer te verminderen. Alleen ziet het er niet naar uit dat dit al in 2020 gaat lukken. De grote bosbranden in Australië en Brazilië hebben ook voor ons nadelige gevolgen.

Onderzoekers verwachten dat we in mei 2020 met grote waarschijnlijkheid boven de 417ppm (deeltjes per miljoen) zullen uitkomen. Dat is erg hoog.
Op de grafiek hiernaast is goed weergegeven hoe de CO2 concentratie jaar op jaar toeneemt. Van een ombuiging is voorlopig nog geen sprake.

Alleen grootschalige vergroening kan voor een langdurige en duurzame ombuiging zorgen. Liefst door op grote schaal bomen aan te planten. En dit gebeurt al. Alleen niet (nog niet) in de gebieden waar door natuurbranden en ontbossing  dit het hardste nodig is. Extra aanplant van bomen vindt vooral plaats in de rijkere landen op het noordelijk halfrond. Hier stuiten we op echter op grenzen: er is niet voldoende ruimte om de benodigde bomen te planten en er is een tekort aan plantmateriaal. Bovendien is door verzuring (stikstofoxiden) op veel plaatsen de bodem ongeschikt: het bodemleven, schimmels en insecten, is op veel plaatsen met meer dan 75% achteruitgegaan.

CO2 reductie bij de bron is en blijft hoogste prioriteit.

Snel veel bomen planten is absoluut nodig. Zeker in de gebieden waar ze in korte tijd massaal verdwenen zijn. Dit vergt echter tijd. Er zal eerst voor voldoende plantmateriaal gezorgd moeten worden. Dat zal een paar jaar in beslag nemen. Dan werkt ook de droogte op die locaties tegen. Jongen bomen hebben (veel) water nodig om te overleven. En dan duurt het nog vele decennia voordat die bomen hetzelfde presteren als de bomen die nu verloren zijn gegaan. Wat doe je in de tussentijd, misschien wel 60 tot 80 jaar? En kun je over die periode de watervoorziening garanderen?
Dat kan best lastig zijn, want bossen kunnen de watertoevoer naar rivieren verminderen. Daar staat tegenover dat de verdamping door fotosynthese meer waterdamp in de atmosfeer brengt.
De universiteit van Cambridge heeft hier onderzoek naar gedaan.

Om snel, binnen één of enkele jaren, voldoende groen te kweken dat op grote schaal CO2 vastlegt kunt je toevlucht zoeken in snelgroeiende kruiden en grassen. Denk bijvoorbeeld aan gewassen als olifantengras en bamboe. De planten kunnen jaarlijks geoogst worden en leveren interessante biomassa op voor tal van duurzame toepassingen. Verbranden voor energieopwekking is echter de minst geschikte toepassing. Het CO2 komt dan binnen korte tijd weer in de atmosfeer en we willen de concentratie juist snel en effectief terugdringen.
Hier en daar een paar hectaren aanplanten heeft ook geen enkel effect. Dit moet echt op zeer grote schaal gebeuren.

Het zal duidelijk zijn, dat met alleen extra groen de wereld niet gered kan worden. Er zijn beperkingen in de vorm van tijd,  ruimtegebrek en droogte. We zullen het één moeten doen en het ander niet later. In andere woorden, CO2 reductie bij de bron is en blijft hoogste prioriteit. En technologie kan daar een handje bij helpen. En tegelijk op grote schaal de bossen herstellen.

Deze blog is een voortzetting van het boek Duurzaam groen en welzijn
Blijf op de hoogte en abonneer je op updates door rechtsboven je e-mailadres in te vullen.
Deel dit bericht met je netwerk via onderstaande buttons.

Hoe leg je kinderen het belang van bomen uit?

Vertel kinderen op een simpele manier wat bomen voor ons doen en hoe ze dat doen.

Hallo, wij zijn twee paardenkastanjes en wij wonen hier al meer dan 100 jaar. 

Toen we nog klein waren bestond dat gebouw achter ons nog niet. Hier was toen een kloostertuin, van de nonnen.

Wij doen heel goed werk voor de mensen en dieren om ons heen. Dat doen we met onze blaadjes. Daar hebben we er heel veel van. Als je ze op de grond naast elkaar legt heb je drie voetbalvelden nodig. In die blaadjes zitten groene fabriekjes, die heel belangrijk werk doen. Ze doen aan fotosynthese. 

Onthoud die naam FOTOSYNTHESE. Dat is echt belangrijk voor al het leven op aarde.

Die groene fabriekjes maken van koolstofdioxide een soort suiker. Op de televisie hoor je vaak ook praten over C-O-2, dat is hetzelfde. Dat is een gas dat in onze ademlucht zit en het bestaat uit koolstof en zuurstof. 

De blaadjes halen de koolstof er uit om suiker van te maken. Ook onze stam en de takken zijn er van gemaakt. De suiker bewaren we vooral in onze wortels. De zuurstof blazen we weer uit. Dat is voor ons afval, maar wel heel belangrijk voor alle leven op aarde. Om de koolstof uit de lucht te halen hebben onze groene fabriekjes een paar dingen nodig: CO2, zonlicht en water.

Dat water halen onze wortels uit de grond. Met onze blaadjes zuigen we dat water omhoog. Een deel laten we verdampen en daardoor is het rondom ons een beetje koeler. Dat is fijn voor de mensen als het in de zomer zo heet is.

Met de rest van het water sturen we suiker naar beneden, naar de wortels.

Van de zuurstof gebruiken we zelf ook een beetje om te groeien. Zuurstof zit in de lucht en in water dat via onze wortels wordt opgenomen. Daarom is het belangrijk dat de grond rondom onze stam lekker luchtig is, zodat water en zuurstof bij onze wortels kunnen komen. Kleine beestjes en wormen zorgen voor kleine gaatjes waardoor water en lucht ook onder de grond kan komen.

Onze wortels halen ook andere stoffen uit de grond, die wij nodig hebben om te groeien. Dat doen de wortels met hulp van paddenstoelen en hun schimmeldraadjes. De schimmeldraadjes lossen stofjes uit de grond op, wat voor de wortels te moeilijk is. Ze doen dat trouwens niet voor niets. Schimmels krijgen daarvoor suiker uit de wortels. 

Die schimmeldraden zijn ook belangrijk om met andere bomen te praten. Zo kunnen wij ze waarschuwen als we ziek worden of als rupsjes aan onze blaadjes knabbelen. Wij maken dan afweerstofjes, die tegen die vijanden vechten en onze vrienden weten dat via de schimmels. Die gaan dan zelf ook zulke stofjes maken. Dan zijn ze beter beschermd als de vijand ook naar hun komt.

In de lucht zitten ook andere stoffen, die mensen ziek maken.  Die halen wij er uit met onze blaadjes. Wij bomen kunnen die stofjes onschadelijk maken, zodat mensen er minder last van hebben.

Veel mensen vinden het fijn om ons te zien staan, met onze dikke stam en groene blaadjes. Dat maakt de mensen blij. En blije mensen worden niet zo vaak ziek. Dat vindt iedereen wel fijn, dat wij dat doen.

Ach, wij blijven daar nogal koel onder. We staan hier gewoon, al honderd jaar.  Elk jaar maken we nieuwe blaadjes. In de herfst halen we de groene fabriekjes er uit en dan worden de blaadjes bruin. Die laten we dan vallen. Want in de winter is er te weinig zonlicht en is het vaak moeilijk om water omhoog te pompen. Het fijnste is als de herfstbladeren mogen blijven liggen en vergaan. Dan komen de stoffen van die blaadjes via onze wortels weer terug en maken wij er nieuwe blaadjes van. 

In de herfst laten we ook onze vruchten vallen, zodat daar nieuwe boompjes uit kunnen groeien. Die vruchten noemen we kastanjes. Maar onze kastanjes kun je niet eten, hoor. Onze collega’s de tamme kastanjes hebben wel eetbare vruchten. Eet smakelijk en geniet ervan.

Welk voordeel heeft landbouw met bomen?

Recent verscheen in NCR een artikel over "Bomen moeten terug op het land".  Hierin wordt duidelijk hoe planten en dieren profiteren door landbouw en bosbouw te combineren. En wat voor de sector belangrijker is, ook de boer profiteert. Deze methode wordt 'agroforestry' genoemd.

Foto: SBB. Houtwallen beschermen de productiegewassen.

Bomen in een weiland. Bomen op de kippen-uitloop. Bomen in/tussen tarwe teelt. Bomen als onderdeel van natuur inclusieve landbouw. In Nederland en België zijn het nog proeven, maar wereldwijd blijkt die combinatie voordelig voor de omzet en veerkracht van het boerenbedrijf.

Eigenlijk is het vreemd, maar vroeger, héél vroeger was dit normaal. Nu moet wetenschappelijk onderzocht worden hoe je dit aanpakt en of het wel rendabel is. Alle projecten wijze erop, dat landbouw in combinatie met bosbouw lagere kosten geeft en een betere opbrengst. Boeren moeten alleen bereid zijn te investeren in een andere manier van werken en soms ook wat geduld hebben. Want die omslag rendeert soms pas na enkele jaren.

Landbouw in combinatie met bosbouw resulteert in een productiever bedrijf met meer veerkracht.

Vanuit de sector zijn er ook bedenkingen, zoals een boer die het volgende tegenwerpt: Spinazieteelt kun je vergeten. In het najaar zit gras vol met herfstblad. Maïs heeft veel licht nodig. Landbouwmachines kunnen niet goed op GPS vertrouwen zodat aardappelpoten moeizamer gaat.
Tja, wie zo redeneert wil of kan de essentie van agroforestry niet inzien en kiest dus voor de traditionele monocultuur. Gewoon blijven doen! En dan niet profiteren van de hogere verdiensten die agroforestry mogelijk maakt. En zoals een Belgische boer het formuleerde: De bomen zijn een investering in toekomstig pensioen, dat meer zekerheid biedt dan de gewone pensioenfondsen. Over "lange termijn visie" gesproken.

Een juiste afstemming van bomen en ondergroei biedt méér dan wanneer je dit apart in monocultuur exploiteert. Hier geldt de regel dat 1+1 meer dan 2 is. Onderzoekers van Wageningen Universiteit vinden het vreemd dat in Nederland slechts 0,5% van het landbouw areaal bomen integreert, terwijl dat in de hele EU liefst 8,8% is. Als je 1 hectare tarwe combineert met 0,4 hectaren populier is de gezamenlijke opbrengst hoger dan die twee afzonderlijk. Onder de streep komt er dus meer geld in het laadje. Bovendien blijkt de tarwe dan ook een hoger eiwitgehalte te hebben, betere kwaliteit dus.

De onderzoekers zien in Nederland echter vooral veel potentie bij uitloopweiden met bomen: voor kippen, varkens, koeien en geiten. Dat zorgt niet alleen voor betere dierengezondheid en welzijn, maar ook betere kwaliteit vlees, melk/zuivel en eieren. Bomen in weilanden zorgen voor een betere kwaliteit gras. En de dieren kunnen er onder schuilen voor felle zon of regen. Ook op dieren werken bomen stress reducerend.

Ecosysteemdiensten van bomen in landbouw
Bomen in de landbouw kunnen op verschillende manieren een bijdrage leveren in werk en inkomen en in duurzame bedrijfsvoering:

• Bomen zijn multiproductief.
  Ze leveren vruchten, hout, betere bodemkwaliteit, klimaat- en waterbeheer.
• Sommige boomsoorten binden stikstof in de bodem, die dan beschikbaar is voor de kruidachtige productiegewassen. Denk aan Robinia, zwarte els, etc.
• Bomen beschermen de tussenliggende gewassen tegen wind, (slag)regen, te felle zon, vorst en (fijn)stof.
  De kroon van een volwassen boom bevat een compleet voetbalveld aan groen-oppervlak. Dit zorgt voor goede temperatuur- en vochtregulering in de directe omgeving. In weilanden met bomen kan het vee wel 20 dagen per jaar langer vers gras vinden.
• Bomen verankeren met hun wortels de bodem en gaan zo erosie en aardverschuivingen tegen. Ook het afkalven langs oevers wordt hiermee vertraagd, al kun je het vooral in heuvelachtige gebied moeilijk voorkomen.
• Boomwortels halen in samenwerking met schimmels (mycorrhiza) vocht en voeding uit de diepere bodemlagen, waar de kruidachtige gewassen niet bij kunnen komen. Voeding wordt beter benut.
• Bomen leggen koolstof vast. Dat is belangrijk in verband met de opwarming van het klimaat. En dat kan binnenkort voor boeren een extra bron van inkomsten worden, omdat de overheid gaat betalen voor de vastlegging van CO₂.
• Bomen bufferen water na een regenbui, waar ook de ondergroei van profiteert.
• Bomen verhogen de biodiversiteit, met name vogels en insecten, zodat gewassen beter en goedkoper beschermd worden tegen plagen. Er is minder 'chemie' nodig.
• Bomen in landbouwgebieden maken het landschap aantrekkelijk. Niet voor niets vormen weiden met hoogstamfruitbomen een toeristische attractie.
• Bomen leveren energie via biomassa, hoewel wij daarbij wel enige bedenkingen hebben (Zie dit factsheet).

Conclusie van de boeren die de omslag hebben gemaakt en van de wetenschappers die hun daarbij begeleiden is, dat landbouw in combinatie met bosbouw zowel boven als onder de grond een levendiger ecosysteem oplevert. En dat resulteert in een productiever bedrijf met meer veerkracht.

Deze blog is een voortzetting van het boek Duurzaam groen en welzijn
Blijf op de hoogte en abonneer je op updates door rechtsboven je e-mailadres in te vullen.
Deel dit bericht met je netwerk via onderstaande buttons.

Lees ebooks over Business Skills: https://www.bravenewbooks.nl/wvl-business-skills

Groene infrastructuur in steden

Het effect van groen op het leefklimaat in onze steden was al vaker onderwerp van deze BLOG. Aangezien een steeds groter aantal mensen in steden woont en werkt is dit ook een onderwerp waar serieus rekening mee wordt gehouden. Dat blijkt bijvoorbeeld uit een project dat een team van de Universiteit van Kopenhagen, met geld van de EU, in 2017 heeft uitgevoerd. De resultaten van dit project zijn met name voor lokale beleidsmakers interessant en kunnen gedownload worden vanaf de projectwebsite: http://greensurge.eu.

Voor dit project werd samengewerkt met wetenschappers uit vijf verschillende Europese steden en werden in totaal 3000 mensen geïnterviewd. Dit resulteerde in een handboek dat als een online learning project bestudeerd kan worden, of als pdf gedownload.
Ook Wageningen Universiteit publiceerde een longread over dit onderwerp:
https://www.wur.nl/nl/show-longread/Zeven-redenen-om-te-investeren-in-een-groene-stad.htm

Voor een optimaal resultaat dient het totale stedelijke landschap in de strategie betrokken te worden. Groen moet niet uit geïsoleerde plekken binnen de stadsgrenzen bestaan. Ze moeten met elkaar verbonden zijn, zodat zowel mensen als de stedelijke fauna optimaal profiteert en zich steeds in of in nabijheid van groen door de stad kan verplaatsen.
Waarom is dit belangrijk?

Het groen levert een hele serie ecosysteemdiensten die het leven in steden veraangenamen en  helpen kosten voor welzijn en gezondheid te drukken. Daarnaast ondersteunt het groen biodiversiteit: het complex van biologische bouwstenen, waar mensen slechts één deel van zijn en waartussen een onderlinge afhankelijkheid bestaat.

 In een groene omgeving gedragen mensen zich socialer en
dat verbetert tevens de veiligheid.

Voor stadsplanners zijn een paar ecosysteemdiensten extra belangrijk. Het groen, vooral bomen, vermindert hittestress in warme zomers en daarmee onnodige ziekenhuisopnames en strefgevallen. Volwassen bomen onderscheppen tot wel 30.000 liter regenwater per jaar. Ze laten het opgevangen water deels verdampen en deels geven ze het vertraagd aan de omgeving af, waardoor wateroverlast  vermeden wordt. Bomen filteren de lucht en moduleren de luchtstromen binnen de stad. Mensen voelen zich bij groen in het algemeen en bij bomen in het bijzonder gelukkiger en relaxter. Dat zorgt voor lagere zorg- en welzijnskosten. In een groene omgeving gedragen mensen zich socialer en dat verbetert tevens de veiligheid. Groene omgeving zorgt voor een hogere arbeidsproductiviteit en een groene omgeving is aantrekkelijk voor met name horeca ondernemingen. Voor de gemeente is het interessant dat mensen bereid zijn méér te betalen voor vastgoed in een omgeving met groen en water in de nabijheid. Daarmee stijgt ook de OZB.

De stad New York heeft recent becijfert dat van iedere Dollar die ze in bomen investeren 5 Dollar wordt terugverdiend. Ze zijn de stad dan ook flink aan het vergroenen.

Een groene infrastructuur bestaat niet alleen uit lanen en parken, maar ook uit groene voor- en achtertuinen van de inwoners, en groen op de daken, langs gevels en op balkons. Ook stadstuinen passen in dit concept. Net als een IVN initiatief voor de aanleg van 'tiny forest' als leerproject voor kinderen.
Het is daarom niet alleen de gemeente die in de groene infrastructuur moet investeren, maar ook bedrijven en particulieren. Uit het onderzoek is naar voren gekomen, dat een goede samenwerking tussen politiek, gemeentelijke diensten en inwoners tot mooie resultaten kan leiden.

De Deense wetenschappers zetten ook een pluim op de hoed van de stad Utrecht, omdat hier nauw met de inwoners wordt samengewerkt op het vlak van groene infrastructuur. Een voorbeeld van vergroening is ook het 'verticale bos' dat nabij het Centraal Station verrijst.

Deze blog is een voortzetting van het boek Duurzaam groen en welzijn
Blijf op de hoogte en abonneer je op updates door rechtsboven je e-mailadres in te vullen.
Deel dit bericht met je netwerk via onderstaande buttons.

Apotheek "In het bos"

De nieuwsgierigheid en het onophoudelijk onderzoeken van de natuur zorgt doorlopend voor nieuwe inzichten en kennis. We zien dat terug in begrippen als "voortschrijdend inzicht"  en "de kennis van nu". Zo komen we ook steeds meer te weten over de heilzame werking van de natuur en een wandeling door het bos. Ook het inzicht, al vanuit de jaren '80, dat mensen na een zware operatie sneller beter worden en minder medicatie nodig hebben, als ze zicht hebben op groen, past in dit beeld. Hierop voortbordurend loopt in Nederland tot 2019 een onderzoek naar "Groene gezonde ziekenhuizen".  Steeds meer ontdekken we dat veel van onze moderne uitdagingen wel met technologie te lijf gegaan worden, maar dat de natuur dat in veel gevallen beter en in alle gevallen goedkoper kan.

Het bos
We kunnen het bos beschouwen als hoofdleverancier van ecosysteemdiensten. In zakentaal zou je het de "preferred supplier" kunnen noemen. Bossen zorgen voor een rem op extreme weersystemen, ze zorgen voor een betere verdeling van temperaturen, luchtvochtigheid en wolken. Bossen zorgen ook voor een vertraagde afvoer van regenwater en verkleinen zo de kans op wateroverlast. Hellingbossen houden de bodem vast en voorkomen zo erosie en de kans op aardverschuivingen. Bossen vormen het grootste ecosysteem voor biodiversiteit. Waar bossen verdwijnen ontstaan al snel woestijnen. Zandwoestijnen of betonwoestijnen.
Het groen haalt CO2 uit de lucht en transformeert dat in suikers en zuurstof. Hoewel planten zelf ook zuurstof nodig hebben voor hun stofwisseling, zorgt het massale groen van bossen voor een overschot dat bijdraagt aan het zuurstofgehalte op aarde. Overigens zijn (kiezel)algen in de oceanen de hoofdleveranciers van zuurstof wereldwijd. Vooral de bomen in de bossen kunnen met hun verticale structuur veel ongewenste gassen en fijnstof uit de lucht filteren. Voor dit laatste zijn open structuren beter dan groene muren van gesloten bladerdekken die windstromen afbuigen. Naaldbomen zijn daarin beter dan loofbomen.

Waarom gezond?
Hierboven staan veel indrukwekkende prestaties van bossen. Maar waarom is een wandeling door een bos dan zo heilzaam? Dat heeft een aantal oorzaken, die wetenschappers steeds beter begrijpen.
Bekend effect van groen, en dus ook van bossen, is dat het stress reducerend werkt. De soort mens kent zijn oorsprong in de bossen en evolueerde tot de moderne mens nadat we ons over de bodem gingen voortbewegen. Min of meer gedwongen door klimaatveranderingen. Toch bleven de bomen voor de mens nog lang een veilige plek om zich aan gevaren te onttrekken. Bomen in onze nabijheid geven ons nog steeds een basaal gevoel van gemoedsrust. Met gevolg dat na een boswandeling ons hart rustiger en gelijkmatiger slaat.
Omdat we in bossen meer met de omgeving bezig zijn, dan met onszelf en onze sores komt er ook rust in onze hersenen. Zo'n beetje als na mediteren of mindfulness.

Tegelijk verrijken de diverse plantensoorten de lucht in een bos met een cocktail aan geurstoffen. Of beter, feromonen. Veel van die geurstoffen kunnen wij niet waarnemen. Maar ze hebben wel effect op ons stofwisselingssysteem. We kennen de effecten van geuren maar al te goed. Geuren hebben een directe toegang tot onze hersenen. Zo worden we rustig en slapen beter door de geur van lavendel, om maar een bekend voorbeeld te noemen. Maar wetenschappers hebben ook ontdekt dat veel feromonen ook een direct effect hebben op ons afweersysteem. Dat is met name in naaldbossen het geval, waar de bomen terpentenen verspreiden.

Je bent na een boswandeling aantoonbaar gezonder
dan vóór de wandeling.

Al die geurstoffen hebben voor de planten een belangrijke functie in de onderlinge communicatie over gevaren en bedreigingen. Planten 'weten' precies welke plaaggeesten aan hun blaadjes knabbelen en geven dat met een op methyl gebaseerd feromoon door. Ook via de wortels en schimmeldraden gaat de boodschap rond in het bos. Gewaarschuwde planten maken binnen enkele uren voldoende afweerstoffen aan om plaaggeesten te weren. Doordat roofinsecten die geurtaal ook verstaan, weten ze waar hun tafel gedekt is en schieten de bomen te hulp.

Bacteriën 
In een natuurlijk ecosysteem als een bos spelen talrijke bacteriën een belangrijke rol. Dat zijn natuurlijk ook veel 'goede' bacteriën, die het leven van planten en dieren ondersteunen. Daarnaast zijn er veel schadelijke bacteriën, die door de 'goede' bacteriën en fagen in bedwang worden gehouden. Zolang dat evenwicht bestaat, is het bos gezond. Tegelijk dringen al die microben tijdens een boswandeling ook in ons lichaam door en versterken daarmee ons afweersysteem.
Kortom, je bent na een boswandeling aantoonbaar gezonder dan vóór de wandeling. Dat is niet zozeer de helende werking, maar eerder het negatieve effect van een leven zonder bos.

Wie iets voor zijn geestelijke en fysieke gezondheid wil doen, kan met enige regelmaat een boswandeling maken. Het is niet alleen gezond, maar ook avontuurlijk. Je ontdekt telkens iets nieuws. Een boswandeling verveelt dus nooit.

Deze blog is een voortzetting van het boek Duurzaam groen en welzijn
Blijf op de hoogte en abonneer je op updates door rechtsboven je e-mailadres in te vullen.
Deel dit bericht met je netwerk via onderstaande buttons.

Waarom meer regen de zee vervuilt

Op het noordelijk halfrond zal steeds meer neerslag vallen. Dat is het gevolg van de opwarming van het klimaat. Dit heeft gevolgen voor de natuur in Europa en Noord-Amerika. Met die regen komt ook veel stikstof naar beneden. Stikstof is een belangrijk  onderdeel (80%) van de lucht, die wij inademen. Bij regen wordt een deel van die stikstof in het water gebonden en komt op de bodem terecht. Bodembacteriën zetten dat om in voeding voor planten. Het is dus een natuurlijke meststof. Maar bij de toenemende hoeveelheden neerslag vloeit steeds meer vervuild water naar de rivieren en de oceanen. Die verzuren zodanig dat dit tot problemen gaat leiden. Een explosieve algengroei is daar één van.

Foto: Pixabay

Dat de oceanen door water vanaf het land worden vervuild met stikstofverbindingen (o.a. ammoniak)  is al tientallen jaren bekend. Deze eutrofiëring van het zeewater is daarmee een aandachtspunt van veel wetenschappers. Zij schatten dat tot 2100 de verzuring met 20% zal toenemen. Dat bedreigt de biodiversiteit in de oceanen en dat heeft gevolgen voor de ecosysteemdiensten van de oceanen: denk bijvoorbeeld aan de visserij en de klimaatregeling via het zeewater.

De wetenschappers dringen daarom aan op het strenger toezien op het gebruik van meststoffen in de landbouw. Vermesting verzuurt niet alleen de akkers en natuurgebieden, maar ook de rivieren en oceanen.
Ook is het goed om te zorgen dat regenwater langer aan land blijft en niet snel via rivieren wegspoelt. Daarmee voorkom je niet alleen overstromingen, maar dit voorkomt ook dat de wereldzeeën verzuren. Als daarnaast méér boeren biologische teelt toepassen, waarbij vooral het bodemleven voor gezonde gewassen moet zorgen, kan een catastrofe in de oceanen nog worden afgewend.

Warmte, water en een gezond bodemleven zorgen voor een overvloedige plantengroei en daar kan de landbouw van profiteren. Werk met de natuur, niet ertegen. Op termijn heeft dat alleen maar voordelen.

Deze blog is een voortzetting van het boek Duurzaam groen en welzijn
Blijf op de hoogte en abonneer je op de nieuwsbrief: http://eepurl.com/bRSGNP
Deel dit bericht met je netwerk via onderstaande buttons.

Hoe beoordeel je eco-systeemdiensten?

Dankzij de biodiversiteit kan de natuur ons alles leveren wat nodig is om als soort te overleven. Voorwaarde is is, dat de natuur in evenwicht is. Dan levert dat samenspel van biodiversiteit gratis wat we nodig hebben. Verstoren we dat evenwicht dan rijzen de kosten om te overleven de pan uit. Daar profiteert alleen de industrie van en als burger/consument trek je aan het kortste eind.
Biodiversiteit is meer dan een verscheidenheid van soorten binnen een bepaald ecosysteem. Het gaat om de samenhang van die soorten. Als dat in evenwicht is levert dat ecosysteem ons diensten: de ecosysteemdiensten. Je kunt het ook de maatschappelijke baten noemen.

Schema ecosysteemdiensten: www.biodiversiteit.nl

Ecosystemen leveren diensten die onmisbaar zijn voor een gezond en evenwichtig bestaan van alle levende wezens, dus ook van mensen. Het verlies van soorten brengt het ecosysteem uit haar evenwicht. Een onstabiel ecosysteem bedreigt het voortbestaan van soorten, die deel uitmaken van het ecosysteem, of die ervan afhankelijk zijn. En de mens is ook een van die soorten die deel uitmaken van het ecosysteem.

Wat biedt ons het ecosysteem?
De ecosysteemdiensten bestaan uit een breed scala van onderwerpen.
Denk aan:

• Drinkwatervoorziening
  Het grootste deel van het water op Aarde is zout. Via de waterkringloop verkrijgen we zoet water dat we voor allerlei doeleinden gebruiken. De natuur zorgt voor verdeling en helpt bij de filtering van het water. Helaas is zoet water niet over de gehele Aarde gelijk verdeeld en dat kan wel eens tot lokale conflicten leiden.
• Waterberging of buffer
  Regenwater komt soms op momenten dat we het niet allemaal nodig hebben. Bodem structuren, rivieren, meren en vegetatie  bufferen het water, zodat het niet meteen naar de zouten oceanen terugvloeit.
• Koelte in de stad
  Planten en vooral bomen zorgen door schaduw en verdamping voor koelte in stedelijke gebieden en verlagen zo de kans op hittestress in de steeds vaker voorkomende periodes van extreme warmte.
• Stoffilter
  Planten en vooral bomen kunnen met hun structuren (bladeren en takken) fijnstof filteren. Mits de juiste soorten op de juiste plekken worden ingezet.
• CO₂ opslag
  Via fotosynthese kunnen groene planten koolstof vastleggen.
• Zuurstof
  Een bijproduct van fotosynthese is zuurstof. Zonder zuurstof is het leven zoals wij dat kennen niet mogelijk.
  
             De biodiversiteit is ons natuurlijk kapitaal.
• Grondstoffen
  Planten en dieren leveren grondstoffen die wij mensen gebruiken om producten te maken die het leven aangenaam maken. Zelfs medicijnen worden vaak zo gemaakt.
• Voedsel
  Planten en dieren vormen tevens een bron van voedsel. Dat kan niet tot stand komen zonder medewerking van organismen, zoals insecten, bacteriën en schimmels. Die zorgen voor bestuiving, voor voeding uit de bodem, voor fermentatie, etc.
• Genetisch materiaal
  Een rijke biodiversiteit is een bron voor genen om die diversiteit in stand te houden. 
• Cultuur
  Groen in de omgeving en de grondstoffen die de natuur levert, dienen vaak als ankerpunt voor onze identiteit en worden gebruikt om daar uiting aan te geven.
• Beheersing van plagen en ziekten
  De natuur is heel goed in staat om plagen te beheersen, mits de biodiversiteit in evenwicht is. Er zijn dan geen, of nauwelijks, chemische middelen nodig.
• Energie
  Duurzaam geoogst groen en zogenaamde reststromen leveren 'biobrandstoffen'. Van zonlicht, wind en bewegend water kunnen we duurzaam hernieuwbare elektriciteit maken. 

Duurzaamheid

Het bijzondere van ecosystemen is dat zij meerdere diensten tegelijk leveren. Denk aan een bos, dat windstromen afremt, koolstof opneemt, de lucht filtert, zuurstof produceert en hout als bouwstof levert. Dit nog los van planten in het bos die als voedsel of medicijn gebruikt kunnen worden.  Dit blijft duurzaam beschikbaar, mits we geen verstorende ingrepen plegen. En dat gratis, of tegen zeer lage kosten.

Groene ecosystemen kunnen ook helpen het water in steden te beheersen, zodat bij pieken van neerslag niet direct de zaak overstroomt. Mits goed uitgevoerd zijn deze structuren over langere termijnen en tegen zeer lage kosten inzetbaar. De komende jaren wordt deze ecosysteemdienst steeds belangrijker

Soms verandert er iets in een ecosysteem en bereikt die verandering een kantelpunt. Dan ontstaat een ketenreactie van gevolgen, die niet meer terug te draaien zijn. Bijvoorbeeld in een koraalrif sterven massaal zee-egels als gevolg van een ziekte. Daardoor raakt het koraal overgroeid met algen en ook het koraal sterf af. Zo verdwijnt een belangrijk leefgebied voor talrijke vissoorten, ook soorten die voor de visserij belangrijk zijn. En het gebied is minder aantrekkelijk voor toeristen. Zo'n ineenstorting van een ecosysteem heeft dus niet alleen grote gevolgen voor de natuur, maar ook voor de economie. De biodiversiteit is ons natuurlijk kapitaal.

#TreeTag

Medio 2020 werd in meerdere steden in Europa begonnen met het aanbrengen van TreeTags. Dit is een waterdicht verpakt document met cijfers en pictogrammen om de waarde van bomen aan te tonen. Bijvoorbeeld hoeveel zuurstof deze boom produceert, hoeveel water hij verbruikt, hoeveel CO2 hij opslaat en hoeveel koeling hij verschaft. 
Deze tags worden aangebracht op monumentale bomen die op plaatsen staan waar veel mensen komen. Zo wordt de boodschap wijd verspreid.

Deze blog is een voortzetting van het boek Duurzaam groen en welzijn
Blijf op de hoogte en abonneer je op de nieuwsbrief: http://eepurl.com/bRSGNP
Deel dit bericht met je netwerk via onderstaande buttons.

Lees ebooks Business Skills: https://www.bravenewbooks.nl/wvl-business-skills

Helpt bomen planten tegen klimaatverandering?

Halen we de klimaatdoelstellingen van Parijs? Het zal niet gemakkelijk zijn. Op enkele sceptici na, is iedereen het er wel over eens, dat we dan veel meer CO₂ uitstoot moeten beperken. Er is geen andere optie, want uit recent onderzoek is gebleken dat we het niet zullen redden door meer bomen aan te planten. De onderzoekers van het Potsdammer Institute for Climat Impact Research zijn daar duidelijk over: Als we kolen en olie blijven verbranden zoals we dat vandaag de dag doen en we later spijt krijgen van onze passieve houding, dan zijn de hoeveelheden broeikasgassen die we uit de atmosfeer moeten halen om het klimaat te stabiliseren te groot om te kunnen managen.

Foto: Pixabay

Hoeveel bomen?
De wetenschappers hebben uitgezocht hoeveel bomen er nodig zouden zijn om het klimaat te stabiliseren. Daarmee wordt bedoeld dat we gewoon doorgaan zoals we vandaag fossiele brandstoffen verstoken en toch niet verder opwarmen dat 2 ^oC in 2050. Daarvoor zouden dan heel veel ecosystemen in bossen omgezet moeten worden. Ook landbouwgronden. Dat is niet wenselijk. Op dit moment gebeurt het omgekeerde, bossen moeten wijken voor landbouw. En bossen worden opgeofferd aan de productie van elektriciteit.

Planten zijn in staat CO₂ vast te leggen en vooral oude bossen zijn daar heel goed in. De jaarlijkse groei van jonge bomen omvat nog te weinig volume om echt het verschil te maken. Ook om deze reden is nieuwe aanplant geen goede remedie, hoewel het in het kader van verjonging en uitbreiding wel nodig zal zijn. We moeten vooral de oude bossen koesteren. Alleen, het bestaande bos areaal kan de klus niet aan.

Aangezien er nog geen goede alternatieven zijn moeten we het doen met wind en zon. 

Er zit niets anders op dan de uitstoot van CO₂ drastisch te verminderen. En hopen dat vrijkomend methaan, bijvoorbeeld uit ontdooiende permafrost, de zaak niet verergert.
Steeds meer ondernemers en bestuurders ontdekken dat duurzame energie uit bijvoorbeeld wind en zon, ontdekken dat deze hernieuwbare energie een betere garantie voor een stabiele toekomst is, dan kolen, olie en gas, of houtpellets. Fossiele brandstoffen komen voor een belangrijk deel uit politiek instabiele landen en de wereldmarkt zorgt voor grote beweging in beschikbaarheid en prijs. Op termijn zal het, hoe je het ook wendt of keert, schaarser en duurder worden. Het beperken of verwijderen van vervuiling kost daar bovenop ook geld. Nog niet te spreken over de nadelige milieu effecten van kolen-, olie- en gaswinning.

Smart grids
Aangezien er nog geen goede alternatieven zijn moeten we het doen met wind en zon. 
Veilige Thorium centrales bijvoorbeeld, zijn nog niet volwassen genoeg voor commerciële inzet.  Straks kunnen ook elektrische auto's voor een deel in de energiebehoefte voorzien. Eén stilstaande auto heeft genoeg stroom voor 8-10 huishoudens. En door de aanleg van smart grids is het mogelijk om de gezamenlijke stroomopbrengst van windmolens, zonnepanelen en auto-accu's slim te verdelen over meerdere woningen. En block chain biedt de mogelijkheid om de kosten evenwichtig te verdelen over de gebruikers.

Veel groen in de buurt zorgt voor een gezonde leefomgeving. Daarom pleiten we voor groene wijken en steden. Maar om de aarde gezond te houden is dat niet genoeg. Daarvoor moeten we stoppen met het verbranden van waardevolle spullen. Want dat is ook nog een punt, van olie en gas kun je heel veel nuttige dingen maken. Als dat allemaal door de schoorsteen verdwenen is, moeten de fabrieken overschakelen op biologische grondstoffen. En dat terwijl het toch al moeilijker wordt om de wereldbevolking te voeden met de beschikbare grond.

Deze blog is een voortzetting van het boek Duurzaam groen en welzijn
Blijf op de hoogte en abonneer je op de nieuwsbrief: http://eepurl.com/bRSGNP
Deel dit bericht met je netwerk via onderstaande buttons.

Alle planten zijn giftig

Alle planten zijn in principe giftig. Zelfs een grasspriet! Sommige dieren kunnen het eten maar hebben daarvoor een speciale maag en lang darmstelsel nodig. Dat heeft niets met de giftigheid te maken. De giftigheid maakt het juist tot een ideale diervoeding. Grassen worden namelijk nauwelijks door bacteriën en schimmels aangetast.

De giftigheid van planten heeft alles te maken met het natuurlijk afweersysteem van het organisme. Dieren, en met name dieren van de hogere klassen kunnen als afweer tegen bedreiging wegvluchten of terugvechten. Planten missen die vaardigheid. Zij beschikken alleen over hun chemisch/biologisch afweersysteem.

Sinds kort weten onderzoekers hoe dat afweersysteem precies werkt en hoe planten vriend van vijand kunnen onderscheiden. Lees dit artikel in EOS.

Planten weren zich door zichzelf ongenietbaar te maken. Dat doen ze met behulp van bitterstoffen, stoffen die scherpe of prikkelende uitwerking hebben en stoffen die ziek maken of zelfs ‘n dodelijke uitwerking hebben. 

Zo kan de giftigheid van planten zowel een dreiging als nuttig zijn voor mens en dier. Denk bijvoorbeeld ook aan de vele medicijnen, waaraan plantenstoffen ten grondslag liggen. Zelfs zoiets simpels als een aspirientje, dat zijn ontstaan te danken heeft aan wilgenbast.

De film hieronder behandelt een handvol planten en hun giftigheid.

Mocht een plaatje te snel gaan, bedenk dan dat je de film eenvoudig kunt terugdraaien en stopzetten.

Deze blog is een voortzetting van het boek Duurzaam groen en welzijn
Blijf op de hoogte en abonneer je op de nieuwsbrief: http://eepurl.com/bRSGNP
Deel dit bericht met je netwerk via onderstaande buttons.

Terug naar het oerbos?

Deze week las ik in onze regionale krant een artikel van Leo van Marrewijk, dat hij de titel "Gras van de buren is altijd groener" gaf. Tien antwoorden op de vraag hoe goed we het in Nederland hebben. En hoe dat in andere landen zit. Hoe komt het dat Japanners gemiddeld zo oud worden? Waarom zijn de Denen het gelukkigste volk ter wereld? Wat is zo aantrekkelijk aan meer levensruimte, een veel gehoord argument van emigranten. Op punt 3 stond: Terug naar het oerbos. Daar wordt een mens dus ook gelukkig van. Dan moet je trouwens in Costa Rica zijn. Dat snap ik, Leo, van onze bossen wordt ik vaak niet zo blij.

Natuurherstel(?) Grote Peel

Zoals de situatie in bovenstaande foto. We zien hier het gevolg van wat men "natuurherstel" noemt.
Toegegeven, als natuurgids ben ik een getraind waarnemer en zie meer dan de gemiddelde natuurwandelaar. Maar dit plaatje zal niemand ontgaan. De gehele vlakte is ontdaan van berken. Want die horen niet in zo'n moerasachtig veenlandschap.

Nu moet je weten wat het doel van deze kaalslag is. Met de boeren is overeengekomen dat het grondwaterpeil van de Peel mag stijgen naar ongeveer het niveau, dat het oorspronkelijk had. De Peel was een gigantisch groot gebied dat vrijwel geheel uit venen, moerassen en broekbossen bestond. Daar is nu nog enkele honderden hectaren van over en dat is beschermd natuurgebied.

Als het water in de Peel hoger komt te liggen, zullen veel wandelpaden onbegaanbaar worden. Daarom wordt er ook met zware machines gewerkt om de paden op te hogen. Overigens gaat dat niet erg zachtzinnig. Ook daar heb ik foto's van, maar die kan ik je beter niet laten zien. Het is trouwens nogal betrekkelijk, want de schade die wilde zwijnen veroorzaken is op enkele plaatsen groter dan het breekwerk van de bulldozers. Maar ja, de zwijnen, dat is natuur. Toch?

Al dat werk wordt gedaan om de oude situatie in de Peel terug te brengen. Vennen, moerassen, broekbossen, natte heide en veen. Wel ja, en dat in die paar honderd hectaren die nog over zijn. Een mini-Peel. Een relict van die ondoordringbare woestenij (van Weert tot Venray) waar schuinsmarcheerders als de Bokkenrijders zich schuil hielden.

Bij dat knutselwerk aan de natuur in de Grote Peel hoort dan ook het opruimen van berken. Hier moet heide komen. Heide? Dit was toch moeras, veen en broekbos? En als het te nat wordt voor de berken, verdwijnen die vanzelf. De natuur regelt dat perfect zelf.
Juist. Dat bedoel ik. Ik word er niet vrolijk van. Oerbossen hebben we al ruim 100 jaar niet meer in Nederland. Ook de Groote Peel werd toen al ontgonnen. Wij zijn een volk van tuinkabouters. Natuur is alleen goed als het netjes aangeharkt is en er uitziet, zoals het op de tekenplank bedacht is. De Peel zoals die ooit was, krijgen we nooit meer terug.

Deze blog is een voortzetting van het boek Duurzaam groen en welzijn
Blijf op de hoogte en abonneer je op de nieuwsbrief: http://eepurl.com/bRSGNP
Deel dit bericht met je netwerk via onderstaande buttons.

Blijft onze groente wel eetbaar?

Iedere tuinder weet het, door extra CO2 toe te voegen groeien de planten sneller en worden ook wat groter. Door luchtverontreiniging neemt ook in de natuur het CO2 gehalte snel toe. De vraag is, zit er een grens aan dat proces? En zo ja, waar ligt die grens? Wetenschappers van de universiteit van Southampton (UK) zochten dat eens uit en publiceerden hun bevindingen.

Foto: Pixabay

Al vele jaren stijgt het CO2 gehalte in de lucht en in 2013 werd voor het eerst de grens van 400 ppm overschreden. Het korte termijn effect hiervan is dat de fotosynthese gestimuleerd wordt en planten sneller groeien. Dat geldt dus ook voor voedselplanten. Een hogere productie is met de snel groeiende wereldbevolking alleen maar gunstig.

Op de lange termijn ziet het echter heel anders uit.  Door het hogere CO2 gehalte veranderen de planten langzaam, generatie na generatie de DNA structuur. Dat betekent dat ook de chemische samenstelling van planten verandert en de stoffen die ze produceren.

Onzekerheid over onze voedselveiligheid op de langere termijn is een onverwacht resultaat van het toenemende CO2 gehalte.

Om dit te onderzoeken gingen de wetenschappers op zoek naar een gebied waar al meer dan 100 jaar een stijging van het CO2 gehalte is waargenomen. Hier hebben dus meerdere generaties met verhoogde CO2 te maken en het was interessant en tegelijk verontrustend om te zien dat de planten zich genetisch hebben aangepast. Als model werd de smalbladige weegbree (plantago lanceolata) uit het Italiaanse  Bossoleto genomen. Als ze keken naar hoe de plant rond 2100 zou presteren bleek de plant inderdaad groter te groeien en vertoonde een betere fotosynthese dan de planten van vandaag. Ze verdampten bovendien meer water. Daarnaast ontdekten ze twee belangrijke veranderingen:

• De planten hadden een groter aantal ademmondjes aan de onderkant van het blad.
• De planten gingen over tot het aanmaken van nieuwe afweerstoffen, als gevolg van het koolstof overschot.

De onderzoekers weten niet wat dit op de langere termijn voor gevolgen zal hebben. Het zal met name afhangen van de mate waarin CO2 in de lucht zal toenemen. Ook is het niet te voorspellen wat al die diverse plantensoorten aan nieuwe afweerstoffen gaan produceren. Wordt ons voedsel geleidelijk steeds giftiger, of juist voedzamer? Deze onzekerheid over onze voedselveiligheid op de langere termijn is een onverwacht resultaat van het toenemende CO2 gehalte in de atmosfeer.

Deze blog is een voortzetting van het boek Duurzaam groen en welzijn
Blijf op de hoogte en abonneer je op de nieuwsbrief: http://eepurl.com/bRSGNP
Deel dit bericht met je netwerk via onderstaande buttons.