Posts tonen met het label planten. Alle posts tonen
Posts tonen met het label planten. Alle posts tonen

zondag 9 november 2025

Hoe planten het CO2 niveau leefbaar houden?

 

Tijdens een ijstijd daalde het CO2 gehalte sterk, waardoor de aarde afkoelde, maar het bleef altijd net boven een ondergrens hangen. Het bleef net warm genoeg om de meeste planten in leven te houden. Dit was voor wetenschappers een groot raadsel. Het vermoeden bestond dat de planten zelf hiermee te maken hadden. Maar hoe dan?

Al eerder hebben we vastgesteld dat planten meer zijn dan simpele decoratie van het landschap. Ze blijken in staat te zijn om met elkaar te communiceren en hun omgeving waar te nemen. En ze blijken in staat hun omgeving zodanig te beïnvloeden dat hun overlevingskansen gewaarborgd worden. Daarin blijken ze succesvoller dan mensen.

Zo deden planten dat
In boomfossielen van 20.000 jaar oud vonden onderzoekers aanwijzingen voor het proces, waarmee bomen hun eigen overleven managede. Dat proces noemde men fotorespiratie.
De planten begonnen zuurstof op te nemen en koolstofdioxide uit te stoten. Het omgekeerde van fotosynthese, waarbij koolstof wordt vastgehouden voor de opbouw van cellen zuurstof wordt uitgestoten.  Volgens metingen van moleculen bleek dat fotosynthese wel nog plaatsvond, maar dat CO2 niet in het hout en de bodem wordt opgeslagen, Het werd direct weer aan de omringende lucht afgegeven.

Planten kunnen dus een rem zetten op ongewenste veranderingen in het milieu. In dit geval dus afkoeling.

Werkt dit ook voor ongewenste opwarming? Blijkbaar werkt die handrem bij opwarming minder goed, waarschijnlijk omdat de mens nu in dit proces de storende factor is. Maar hierover zullen ongetwijfeld vervolgonderzoeken komen.

Deze blog is een voortzetting van het boek Duurzaam groen en welzijn - Gratis voor donateurs van Stichting Groen Weert. (www.groenweert.nl).

Deel dit bericht met je netwerk via onderstaande buttons.

Lees ebooks Business Skills: https://www.bravenewbooks.nl/wvl-business-skills



donderdag 11 september 2025

Hoe planten kennis aan nageslacht doorgeven

 

Graphic: Pixabay
In deze BLOG heb ik vaker een artikel gewijd aan eigenschappen van planten die een zekere intelligentie suggereren. De reden is, dat er steeds ontdekkingen worden gedaan die een antwoord geven op de vraag, hoe planten overleven. Bij gevaar kunnen ze niet vluchten of vechten. Hoe doen ze het dan?

Planten kunnen zich met fysieke eigenschappen, bijvoorbeeld stekels en doornen, en met biochemische wapens tegen vraat weren. Een andere bedreiging is teveel of juist te weinig water. De laatste tijd is vooral droogte voor veel planten een uitdaging. Wie zich niet aanpast zal niet overleven. Sommige planten migreren. Zo zien we nu al dat bijvoorbeeld beuken in zuidelijke regionen onder druk staan en zich minder goed voortplanten, terwijl ze zich in noordelijke richting juist uitbreiden.

Het meest flexibel zijn planten met de inzet van biochemische wapens, de plantenstoffen. Hierover communiceren de planten ook via feromonen en signalen via schimmelnetwerken. Maar dat is in het hier en nu. Planten zijn goed in staat om dit wapen aan te passen aan nieuwe bedreigingen en hierover met soortgenoten te communiceren. Maar moeten nakomelingen dan telkens het wiel opnieuw uitvinden? vroegen wetenschappers van de Universiteit Gent zich af.

De plantenstoffen worden alleen ingezet bij acute bedreiging, want de aanmaak en verspreiding hiervan kost een plant veel energie. Bij een acute bedreiging zal de plant de juiste stoffen in de juiste concentratie aanmaken om zich te weren tegen precies die insectenvraat. Communicatie heeft tot doel om soortgenoten te waarschuwen, die zich dan met aanmaak van plantenstoffen klaarmaken voor de strijd, en om de juiste hulptroepen te waarschuwen. Dit zijn dan met name roofinsecten die het op de plaaginsecten gemunt hebben.  Ook bij nog onbekende dreigingen slagen planten erin de juiste mix te vinden, op voorwaarde dat de plant vitaal genoeg is. Bij droogtestress, bijvoorbeeld, kan dat systeem haperen, zoals we gezien hebben bij miljoenen sparren die door de letterzetterkever verloren gingen.

De geslaagde strategie wordt in het geheugen van de plant vastgelegd, klaar voor de volgende aanval. Dit geheugen is feitelijk epi-genetische code die ook in de zaden terecht komt. Op deze manier wordt ook het nageslacht voorbereid. Ook in de plantenwereld leren de jongeren van de ouden.

Deze blog is een voortzetting van het boek Duurzaam groen en welzijn - Gratis voor donateurs van Stichting Groen Weert. (www.groenweert.nl).
Deel dit bericht met je netwerk via onderstaande buttons.

Lees ebooks Business Skills: https://www.bravenewbooks.nl/wvl-business-skills



vrijdag 1 augustus 2025

Hebben planten een bewustzijn?

 

Om die vraag te beantwoorden moet je de menselijke betekening van bewustzijn loslaten. Hebben honden een bewustzijn? Hebben paarden een bewustzijn? Aangezien wij mensen deze dieren vaak een zekere intelligentie toedichten vinden wij zulke vragen best relevant. Maar de fout die wij maken, wij als evenbeeld van de schepper, is dat wij ons als maat der dingen zien. Met welk recht?!

Terug naar de planten. Even voor de duidelijkheid: bomen zijn ook planten.
Al rond 2015 leerde de Duitse boswachter Peter Wohlleben ons wat hij in zijn revier ontdekte. Bomen communiceren met elkaar en met organismen in de bodem ( de mycorrhiza schimmels) over het delen van voeding en bedreigingen. Bomen registreren wat er in hun omgeving gebeurt. Het verschil met dieren is, dat planten gebonden zijn aan de plek waarin hun wortels groeien, terwijl dieren ook kunnen vluchten. Planten hebben daarvoor een eigen strategie ontwikkeld.

Dit inzicht heeft wetenschappers in verschillende landen uitgedaagd om te onderzoeken of planten ook een bewustzijn hebben. Niet in de menselijke betekenis, want daar is een centraal zenuwstelsel of brein voor nodig. Dat hebben planten dus niet. Toch blijken planten in staat om te leren, te onthouden en te communiceren. Zowel met soortgenoten als met andere organismen.
Dat begint al met zaden. Een zaadje landt ergens op een plek waar het zou moeten kiemen. Maar of dat gaat gebeuren hangt van veel factoren af. De plek moet voldoende vochtig zijn en de juiste zuurgraad hebben. De temperatuur moet kloppen. Meestal heeft de plant ook schimmels nodig om zich te kunnen ontwikkelen. Alles moet kloppen, anders ontkiemt het niet. Een zaadje moet dus al die factoren registreren.

Met soortgenoten. Bij bedreigingen gaan er signalen naar soortgenoten over de aard en ernst van de bedreiging. Soortgenoten reageren dan met de aanmaak van extra concentratie plantengif en bladeren worden taaier, zodat vraat onaantrekkelijk wordt. Soms zelfs dodelijk. Ook kunnen planten voeding met soortgenoten delen, als het even niet zo goed gaat. Peter Wohlleben beschrijft in een van zijn boeken, hoe hij ontdekte dat de stobbe van een gevelde beuk na 20 jaar nog door omstanders in leven wordt gehouden. Canadese wetenschappers hebben ontdekt hoe moederbomen hun zaailingen van voeding voorzien, zolang ze nog te weinig licht ontvangen voor optimale fotosynthese. Hierbij maken bomen gebruik van feromonen via de bladeren en het netwerk van bodemschimmels. Ook maken bomen direct contact met buren via wortelknopen. Er zijn zelfs studies die aantonen dat bomen daarvoor ook gebruikmaken van elektromechanische straling - laagfrequente radiosignalen.

Andere organismen. De feromonen die bomen afscheiden worden ook begrepen door (roof)insecten, die te hulp schieten zodra zich een plaag voordoet. Planten bedrijven ruilhandel met de mycorrhiza schimmels. De schimmels leveren dan water en mineraalzouten via de wortelpunten en krijgen in ruil daarvoor een deel van de suikers die middels fotosynthese ontstaan. De planten gebruiken de schimmelnetwerken ook om met soortgenoten te communiceren. Dit wordt dan ook het wood wide web genoemd.

Als je planten ziet als een levensvorm en niet als een decorstuk, en de mens als de maat der dingen los laat, zie je inderdaad dat planten een zekere vorm van intelligentie vertonen. Of er dan ook sprake is van een bewustzijn, is een vraag die nog niet eenduidig beantwoord is. Maar op de universiteit van Murcia wordt daar nu onderzoek naar gedaan. Filosoof/onderzoeker Paco Calvo ziet daar steeds meer bewijs voor. Maar...planten leven langzaam en misschien is dat een drempel als we bewustzijn en intelligentie van planten willen begrijpen.

Deze blog is een voortzetting van het boek Duurzaam groen en welzijn - Gratis voor donateurs van Stichting Groen Weert. (www.groenweert.nl).
Deel dit bericht met je netwerk via onderstaande buttons.




Even reclame voor mezelf: https://www.bol.com/nl/nl/p/600-square-miles/9300000047573684/

Lees ebooks Business Skills: https://www.bravenewbooks.nl/wvl-business-skills

zaterdag 24 mei 2025

Serieus? Hebben planten ook oren?

 

Ook in deze BLOG is het onderwerp al eerder aan de orde geweest: planten blijken 'intelligenter' dan we altijd dachten. Ze reageren op de wisseling tussen licht en donker, ruiken de feromonen in de lucht, onderhandelen met schimmels, communiceren met elkaar en nu is ook nog ontdekt dat ze horen welke insecten in de buurt zijn.

Een groep wetenschappers van de Universiteit van Turijn ontdekte dat planten reageren op het geluid van insecten. Denk aan de snelle beweging van vleugels, dat wij mensen als zoemen waarnemen. Samen met onderzoekers uit Spanje en Australië werd dit verschijnsel nader onderzocht, in de hoop een methode te vinden om bestuivers beter te kunnen bestuderen. Dat zou een mooie aanvulling zijn op de kennis over geuren (feromonen) als communicatiemiddel tussen insecten en planten.

Om dit fenomeen te testen speelden ze bij leeuwenbekjes het geluid af van een bijensoort die op leeuwenbek gespecialiseerd is (namelijk van slakkenhuisbijen). Zij keken dan goed hoe de bloemen van de leeuwenbek veranderden. Telkens al het geluid werd afgespeeld, werd er meer nectar geproduceerd. Er werd tevens een verhoogde genexpressie geregistreerd, die de aanmaak van nectar regelt.

Zo nauw is in de natuur alles met alles verweven. In dit voorbeeld: als de slakkenhuisbijen verdwijnen zullen ook de leeuwenbekplanten uitsterven. Dit delicate evenwicht van de biodiversiteit moet goed beschermd worden anders kan de wereld zoals wij die kennen als een kaartenhuis in elkaar storten. Of zoals de beroemde fysicus Albert Einstein het ooit zei: Als de bijen uitsterven verdwijnt ook de menselijke beschaving.

Het uitgebreide verhaal vind je hier: https://scientias.nl/planten-kunnen-bijen-horen-aankomen-en-dan-proberen-ze-het-hen-naar-de-zin-te-maken/

Deze blog is een voortzetting van het boek Duurzaam groen en welzijn - Gratis voor donateurs van Stichting Groen Weert. (www.groenweert.nl).
Deel dit bericht met je netwerk via onderstaande buttons.

Lees ebooks Business Skills: https://www.bravenewbooks.nl/wvl-business-skills

https://www.bol.com/nl/nl/p/600-square-miles/9300000047573684/