zaterdag 18 juli 2026

De beste airco is gratis en staat buiten

 

...maar daar gaat de gemeente over. Een paar forse bomen in je straat en wat grootbladige planten in je kamer zorgen voor merkbare verkoeling.

Met een rekenmodel dat onder andere door i-Tree is ontwikkeld kunnen we vaststellen wat de koel- capaciteit van bomen is. Maatgevend hiervoor is het totale bladoppervlak. Aangezien je onmogelijk elk blaadje kunt opmeten, gaan we uit van een schatting op basis van de hoogte en omvang van de kroon. Die kun je gemakkelijk meten.

Vervolgens rekent het model uit wat het vermogen van de boom is. In ons boomwaardemodel vertalen we dat dan naar het aantal huishoud-airco's. 

Zo hadden deze paardenkastanjes (want ze zijn wegens ziekte inmiddels geveld) elk een koelvermogen van liefst 27 airco's. En produceerden ze samen zuurstof voor 34 personen. Zulke cijfers gelden natuurlijk alleen voor dagen dat er voldoende zonlicht is. Het was toen goed toeven op het terras onder die bomen. (HEMA, Weert)

WVL-BUSINESS SKILLS #ebooks
Loopbaan inspiratie op je e-reader 
https://www.bravenewbooks.nl/wvl-business-skills 

Wat doet groen voor je werkomgeving?
Kopen via KOBO: https://ap.lc/ugdJr 

Ook bij KOBO, Kindle en je favoriete boek shop.


donderdag 16 juli 2026

Door droogte en hitte gaan bomen in de spaarstand

 

Iedereen kent het wel, als bladeren meer verdampen dan er water kan worden toegevoerd, gaan de blaadjes slap hangen. Tot zover is er weinig aan de hand en als de zon lager staat, en er is voldoende water beschikbaar, herstelt de plant weer. In het vorige artikel zagen we dat bij extreme hitte een drempel wordt overschreden waardoor het blad afsterft door cel beschadiging. Maar ook zonder deze extreme aantasting zullen bomen bij grote hitte blad afstoten.

Tegen het einde van de zomer heeft de boom zijn belangrijkste werk gedaan. Hij heeft blad ontwikkeld, bloemen gemaakt en vruchten of zaden gezet. Nu gaan bomen in de ruststand en gebruiken fotosynthese vooral nog om glucose en (indien nodig) afweerstoffen aan te maken. Ze kunnen nu wel wat bladeren missen. Als de zomerhitte vroeg begint, zal dit ook vroeger in de zomer tot rust komen. Dat is wat we nu, juli 2026 bij veel bomen zien gebeuren. Ze trekken chlorofyl terug, de bladeren kleuren bruin en vallen af. Nog voordat de herfst begonnen is. Dit is een normaal verschijnsel, hoewel het dit jaar wat aan de vroege kant is. Zo lang het er maar een paar zijn kan het geen kwaad.  Als de hittedrempel wordt overschreden, zoals dat vooral nog in tropische bossen gebeurt, zullen de bladeren massaal afvallen. Dan is het goed mis!

Ze kunnen nu wel wat bladeren missen.

Toch zullen er medio augustus ook bomensoorten zijn dat het blad massaal bruin kleuren en afstoten. Dit zien we vooral bij de witte paardenkastanjes. Die zijn zeer gevoelig voor de kastanjemineervlieg. De larven vreten de bladeren van binnen uit, je ziet lichte kanaaltjes in het blad verschijnen. Die 'mijnen' beschadigen de transportkanalen in het blad, zodat er minder met glucose verrijkt water terug naar de wortels kan vloeien. Als zo'n blad minder energie oplevert dan het verbruikt zal de boom het blad afstoten. Er vormt zich dan een dunnen laag kurk in de aanhechting en een beetje wind zorgt ervoor dat het blad los komt.

Bomen zijn 'slim' genoeg om hun energie in balans te houden en passen zich voortdurend aan. Als bladeren al in de zomer vallen, wil dat nog niet zeggen dat de boom ziek is. Meestal is het een onschuldige manier om de energieproductie aan de behoefte van dat moment aan te passen. Als het nodig is komen er binnen een paar dagen uit slapende knoppen weer verse bladeren.

Deze blog is een voortzetting van het boek Duurzaam groen en welzijn - Gratis voor nieuwe donateurs van Stichting Groen Weert. (www.groenweert.nl).|
Deel dit bericht met je netwerk via onderstaande buttons.  


WVL-BUSINESS SKILLS #ebooks
Loopbaan inspiratie op je e-reader

https://www.bravenewbooks.nl/wvl-business-skills 
Wat doet groen voor je werkomgeving? Kopen via KOBO: https://ap.lc/ugdJr 
Ook bij KOBO, Kindle en je favoriete boek shop.

zondag 12 juli 2026

Hittestress zorgt dat bomen minder zuurstof produceren

 

Met de hittegolven die we in 2026 ervaren zou je denken dat planten met hun fotosynthese extra hard werken om zuurstof te produceren. Maar dat blijkt niet het geval te zijn. De ecosysteemdiensten van bomen (en andere planten) neemt door hittestress merkbaar af. Minder koolstofopname, minder glucoseproductie, minder zuurstof en minder stoffiltering. Dat kan er uiteindelijk toe leiden dat de plant afsterft.

Hittestress geldt dus ook voor planten. Zwitserse onderzoekers hebben dit als eerste in tropische bossen vastgesteld. En zulke tropische omstandigheden ervaren we in Europa ook steeds vaker.

Er is sprake van hittedrempels en die verschilen per soort. Planten kunnen wel tegen een stootje, ze zijn niet zo kwetsbaar als het lijkt. Maar de bandbreedte waarbinnen de fotosynthese optimaal werkt is vrij dun. En door extreme hitte wordt die veiligheidsmarge nog kleiner.

Als gevolg van de hitte drogen de cellen met chlorofyl uit en wordt het hele systeem (het blad) geleidelijk buiten gebruik gesteld. Als reactie daarop zal de plant het aangetaste blad afstoten. Daarmee neemt het vermogen om CO2 uit de lucht op te nemen af. De wortels ontvangen minder glucose en hebben dan ook minder 'ruilmiddel' voor de bodemschimmels die vocht en mineralen leveren. Daardoor wordt de plant/de boom kwetsbaarder. Tegelijk neemt ook de afgifte van zuurstof af.

Dit probleem tekent zich vooral af in tropische gebieden. Het oppervlak waar de hittedrempels overschreden worden was in 2020 al groter dan Frankrijk. De onderzoekers verwachten dat dit tot 2050 kan oplopen tot 83 miljoen hectare. Dat zal dan waarschijnlijk niet tot tropische bossen beperkt blijven.

Tropisch bossen... Dat is lekker ver van mijn bed.  Bedenk dan dat luchtcirculaties zich niet aan landsgrenzen houden. De zuurstof die wij in Nederland inademen komt voor een aanmerkelijk deel juist uit die tropische bossen. Het zuurstofgehalte is (momenteel) altijd ongeveer 21%. Ook als het hier donker of winter is en onze planten dus geen fotosynthese bedrijven. Door de wereldwijde circulatie blijft het zuurstofgehalte altijd hetzelfde. Maar nu hittestress ook in de tropische bossen toeslaat kan dat (stabiele) zuurstofgehalte onder druk komen staan.

Kunnen we daar iets tegen doen? Misschien is het daar wel te laat voor, maar met extra bomen (helaas duurt het lang voordat die effectief zijn) en grasland kunnen we in de gematigde gebieden helpen de zuurstofproductie iets te verhogen. Ga er vanuit dat het benauwd gaat worden.

Deze blog is een voortzetting van het boek Duurzaam groen en welzijn - Gratis voor nieuwe donateurs van Stichting Groen Weert. (www.groenweert.nl).|
Deel dit bericht met je netwerk via onderstaande buttons.  


WVL-BUSINESS SKILLS #ebooks
Loopbaan inspiratie op je e-reader
https://www.bravenewbooks.nl/wvl-business-skills 
Wat doet groen voor je werkomgeving? Kopen via KOBO: https://ap.lc/ugdJr 
Ook bij KOBO, Kindle en je favoriete boek shop.

zaterdag 11 juli 2026

Planten wortels mijden rottend plantmateriaal in de bodem

 

Ben jij een (bio)boer of hobbytuinder, dan heb je vast wel eens half verteerde plantenresten ondergeploegd c.q. gespit. Doe dat voortaan niet meer, want dat blijkt de ontwikkeling van wortels te dwarsbomen.

Dit hebben Oostenrijkse wetenschappers ontdekt. Zij ontdekten dat plantenwortels rottend plantmateriaal herkennen en daarvan weg groeien.

Het is niet persé het rottingsproces zelf dat deze reactie oproept, maar de door bacteriën veroorzaakte zuurgraad. Zodra plantaardige materiaal volledig verteerd is, stopt de ontwijking en groeien de wortels gewoon verder. Bij dierlijke resten zagen de onderzoekers deze reactie niet. Dat is eerder welkome voeding voor de plant.

Deze kennis kan van nut zijn voor boeren en hobbytuinders. Vermijd het in de grond werken van onverteerde of half verteerde plantenresten. Dan zullen de (nut)planten beter groeien.  Voor wetenschappers en plantenveredelaars kan het een motivatie zijn om plantgoed te ontwikkelen dat zich niet door rottende plantenresten laat afschrikken en geen nadelige gevolgen ondervindt van de veranderde zuurgraad.

Deze blog is een voortzetting van het boek Duurzaam groen en welzijn - Gratis voor nieuwe donateurs van Stichting Groen Weert. (www.groenweert.nl).|
Deel dit bericht met je netwerk via onderstaande buttons.  

WVL-BUSINESS SKILLS #ebooks
Loopbaan inspiratie op je e-reader
https://www.bravenewbooks.nl/wvl-business-skills 
Ook bij Kindle en je favoriete boek shop.

 

woensdag 1 juli 2026

Hebben bomen ook nachtrust nodig?

 

Bomen zijn levende wezens. Hoewel ze geen centraal zenuwstelsel hebben, lijkt het wel alsof ze een bepaalde vorm van intelligentie hebben. Ze reageren op aanvallen en veranderingen in hun omgeving en communiceren met soortgenoten en bondgenoten door middel van chemische stoffen via de lucht, via de wortels en via schimmels. 

Geen brein, maar wel een stofwisseling waarmee koolstof wordt omgezet in bouwmateriaal, suikers en afweerstoffen.

Bomen hebben ook slaap nodig. De stofwisseling, onder andere de fotosynthese, moet worden stilgelegd. Die nachtrust hebben bomen nodig om vrije radicalen af te bouwen. 

Als bomen in steden te dicht bij straatlantarens staan wordt dat afbouwen van vrije radicalen gehinderd en dat zorgt, dat de vitaliteit van bomen steeds een stapje slechter wordt. Ook sierverlichting in bomen hangen is dus schadelijk. 

Als bomen hun nachtrust niet krijgen kunnen de knoppen te vroeg uitlopen waardoor ze mogelijk bevriezen. In de herfst kunnen ze hun blad te vroeg laten vallen, waardoor ze minder reserve voor de winter kunnen opbouwen. Ook de aanmaak van afweerstoffen wordt gefrustreerd zodat de bomen vatbaarder voor ziekten en vraat worden.
Dit alles zet een rem op hun vermogen om ecosysteemdiensten te kunnen leveren.

Ook bomen hebben recht op een gezonde nachtrust om gezond oud te kunnen worden.

Deze blog is een voortzetting van het boek Duurzaam groen en welzijn - Gratis voor nieuwe donateurs van Stichting Groen Weert. (www.groenweert.nl).|
Deel dit bericht met je netwerk via onderstaande buttons.

Lees e-books Business Skills: https://www.bravenewbooks.nl/wvl-business-skills carrière inspiratie voor je e-reader.