Door droogte en hitte gaan bomen in de spaarstand

 

Iedereen kent het wel, als bladeren meer verdampen dan er water kan worden toegevoerd, gaan de blaadjes slap hangen. Tot zover is er weinig aan de hand en als de zon lager staat, en er is voldoende water beschikbaar, herstelt de plant weer. In het vorige artikel zagen we dat bij extreme hitte een drempel wordt overschreden waardoor het blad afsterft door cel beschadiging. Maar ook zonder deze extreme aantasting zullen bomen bij grote hitte blad afstoten.

Tegen het einde van de zomer heeft de boom zijn belangrijkste werk gedaan. Hij heeft blad ontwikkeld, bloemen gemaakt en vruchten of zaden gezet. Nu gaan bomen in de ruststand en gebruiken fotosynthese vooral nog om glucose en (indien nodig) afweerstoffen aan te maken. Ze kunnen nu wel wat bladeren missen. Als de zomerhitte vroeg begint, zal dit ook vroeger in de zomer tot rust komen. Dat is wat we nu, juli 2026 bij veel bomen zien gebeuren. Ze trekken chlorofyl terug, de bladeren kleuren bruin en vallen af. Nog voordat de herfst begonnen is. Dit is een normaal verschijnsel, hoewel het dit jaar wat aan de vroege kant is. Zo lang het er maar een paar zijn kan het geen kwaad.  Als de hittedrempel wordt overschreden, zoals dat vooral nog in tropische bossen gebeurt, zullen de bladeren massaal afvallen. Dan is het goed mis!

Ze kunnen nu wel wat bladeren missen.

Toch zullen er medio augustus ook bomensoorten zijn dat het blad massaal bruin kleuren en afstoten. Dit zien we vooral bij de witte paardenkastanjes. Die zijn zeer gevoelig voor de kastanjemineervlieg. De larven vreten de bladeren van binnen uit, je ziet lichte kanaaltjes in het blad verschijnen. Die 'mijnen' beschadigen de transportkanalen in het blad, zodat er minder met glucose verrijkt water terug naar de wortels kan vloeien. Als zo'n blad minder energie oplevert dan het verbruikt zal de boom het blad afstoten. Er vormt zich dan een dunnen laag kurk in de aanhechting en een beetje wind zorgt ervoor dat het blad los komt.

Bomen zijn 'slim' genoeg om hun energie in balans te houden en passen zich voortdurend aan. Als bladeren al in de zomer vallen, wil dat nog niet zeggen dat de boom ziek is. Meestal is het een onschuldige manier om de energieproductie aan de behoefte van dat moment aan te passen. Als het nodig is komen er binnen een paar dagen uit slapende knoppen weer verse bladeren.

Deze blog is een voortzetting van het boek Duurzaam groen en welzijn - Gratis voor nieuwe donateurs van Stichting Groen Weert. (www.groenweert.nl).|
Deel dit bericht met je netwerk via onderstaande buttons.  

WVL-BUSINESS SKILLS #ebooks
Loopbaan inspiratie op je e-reader

https://www.bravenewbooks.nl/wvl-business-skills 
Wat doet groen voor je werkomgeving? Kopen via KOBO: https://ap.lc/ugdJr 
Ook bij KOBO, Kindle en je favoriete boek shop.

Hittestress zorgt dat bomen minder zuurstof produceren

 

Met de hittegolven die we in 2026 ervaren zou je denken dat planten met hun fotosynthese extra hard werken om zuurstof te produceren. Maar dat blijkt niet het geval te zijn. De ecosysteemdiensten van bomen (en andere planten) neemt door hittestress merkbaar af. Minder koolstofopname, minder glucoseproductie, minder zuurstof en minder stoffiltering. Dat kan er uiteindelijk toe leiden dat de plant afsterft.

Hittestress geldt dus ook voor planten. Zwitserse onderzoekers hebben dit als eerste in tropische bossen vastgesteld. En zulke tropische omstandigheden ervaren we in Europa ook steeds vaker.

Er is sprake van hittedrempels en die verschilen per soort. Planten kunnen wel tegen een stootje, ze zijn niet zo kwetsbaar als het lijkt. Maar de bandbreedte waarbinnen de fotosynthese optimaal werkt is vrij dun. En door extreme hitte wordt die veiligheidsmarge nog kleiner.

Als gevolg van de hitte drogen de cellen met chlorofyl uit en wordt het hele systeem (het blad) geleidelijk buiten gebruik gesteld. Als reactie daarop zal de plant het aangetaste blad afstoten. Daarmee neemt het vermogen om CO2 uit de lucht op te nemen af. De wortels ontvangen minder glucose en hebben dan ook minder 'ruilmiddel' voor de bodemschimmels die vocht en mineralen leveren. Daardoor wordt de plant/de boom kwetsbaarder. Tegelijk neemt ook de afgifte van zuurstof af.

Dit probleem tekent zich vooral af in tropische gebieden. Het oppervlak waar de hittedrempels overschreden worden was in 2020 al groter dan Frankrijk. De onderzoekers verwachten dat dit tot 2050 kan oplopen tot 83 miljoen hectare. Dat zal dan waarschijnlijk niet tot tropische bossen beperkt blijven.

Tropisch bossen... Dat is lekker ver van mijn bed.  Bedenk dan dat luchtcirculaties zich niet aan landsgrenzen houden. De zuurstof die wij in Nederland inademen komt voor een aanmerkelijk deel juist uit die tropische bossen. Het zuurstofgehalte is (momenteel) altijd ongeveer 21%. Ook als het hier donker of winter is en onze planten dus geen fotosynthese bedrijven. Door de wereldwijde circulatie blijft het zuurstofgehalte altijd hetzelfde. Maar nu hittestress ook in de tropische bossen toeslaat kan dat (stabiele) zuurstofgehalte onder druk komen staan.

Kunnen we daar iets tegen doen? Misschien is het daar wel te laat voor, maar met extra bomen (helaas duurt het lang voordat die effectief zijn) en grasland kunnen we in de gematigde gebieden helpen de zuurstofproductie iets te verhogen. Ga er vanuit dat het benauwd gaat worden.

Deze blog is een voortzetting van het boek Duurzaam groen en welzijn - Gratis voor nieuwe donateurs van Stichting Groen Weert. (www.groenweert.nl).|
Deel dit bericht met je netwerk via onderstaande buttons.  

WVL-BUSINESS SKILLS #ebooks
Loopbaan inspiratie op je e-reader
https://www.bravenewbooks.nl/wvl-business-skills 
Wat doet groen voor je werkomgeving? Kopen via KOBO: https://ap.lc/ugdJr 
Ook bij KOBO, Kindle en je favoriete boek shop.

Hebben bomen ook nachtrust nodig?

 

Bomen zijn levende wezens. Hoewel ze geen centraal zenuwstelsel hebben, lijkt het wel alsof ze een bepaalde vorm van intelligentie hebben. Ze reageren op aanvallen en veranderingen in hun omgeving en communiceren met soortgenoten en bondgenoten door middel van chemische stoffen via de lucht, via de wortels en via schimmels. 

Geen brein, maar wel een stofwisseling waarmee koolstof wordt omgezet in bouwmateriaal, suikers en afweerstoffen.

Bomen hebben ook slaap nodig. De stofwisseling, onder andere de fotosynthese, moet worden stilgelegd. Die nachtrust hebben bomen nodig om vrije radicalen af te bouwen. 

Als bomen in steden te dicht bij straatlantarens staan wordt dat afbouwen van vrije radicalen gehinderd en dat zorgt, dat de vitaliteit van bomen steeds een stapje slechter wordt. Ook sierverlichting in bomen hangen is dus schadelijk. 

Als bomen hun nachtrust niet krijgen kunnen de knoppen te vroeg uitlopen waardoor ze mogelijk bevriezen. In de herfst kunnen ze hun blad te vroeg laten vallen, waardoor ze minder reserve voor de winter kunnen opbouwen. Ook de aanmaak van afweerstoffen wordt gefrustreerd zodat de bomen vatbaarder voor ziekten en vraat worden.
Dit alles zet een rem op hun vermogen om ecosysteemdiensten te kunnen leveren.

Ook bomen hebben recht op een gezonde nachtrust om gezond oud te kunnen worden.

Deze blog is een voortzetting van het boek Duurzaam groen en welzijn - Gratis voor nieuwe donateurs van Stichting Groen Weert. (www.groenweert.nl).|
Deel dit bericht met je netwerk via onderstaande buttons.

Lees e-books Business Skills: https://www.bravenewbooks.nl/wvl-business-skills carrière inspiratie voor je e-reader.

Als de dokter je het bos in stuurt

 

In Japan is het al heel lang een gevestigde traditie: bosbaden. De dokter schrijft je een boswandeling voor. Het idee hierachter is, dat een verblijf in een bos je gezondheid bevordert. Dat willen Europese onderzoekers graag toetsen. Is het een kwestie van zelfsuggestie of is het ook fysiek aantoonbaar?

In de Vogesen is een proefproject gestart en de resultaten zijn veel belovend. Bij eerdere onderzoeken in Frankrijk en Scandinavië werd al een cocktail van vluchtige stoffen vastgesteld, die direct invloed hebben op de fysiologie van mensen. Die gassen zorgen voor verlaging van cortisol en een actiever immuunsysteem. In het nieuwe Europese onderzoek worden dezelfde effecten op welzijn en gezondheid bevestigd. Wel wil men nog uitzoeken of er verschillen zijn in boomsoorten, seizoensinvloeden of biodiversiteit. We wachten het af.

Het idee dat de dokter je binnenkort een 'driemaal wekelijkse boswandeling' voorschrijft is dan ook helemaal niet vergezocht. Het is gratis en het effect is aantoonbaar. Kan nog een serieuze concurrent van de apotheek worden.

Deze blog is een voortzetting van het boek Duurzaam groen en welzijn - Gratis voor donateurs van Stichting Groen Weert. (www.groenweert.nl).|
Deel dit bericht met je netwerk via onderstaande buttons.

Lees e-books Business Skills: https://www.bravenewbooks.nl/wvl-business-skills carrière inspiratie.

Deze roman/thriller is ook te koop via
BOL.com.

Wat is de waarde van bomen of regenwouden?

 

foto: Pixabay

Ik houd ervan om de waarde van natuur, of bomen in het bijzonder, in geld uit te drukken. Zo heb ik een rekenmodel ontwikkeld om de vervangingswaarde en ecosysteemdiensten van (stads)bomen te berekenen. Daarvoor maakte ik gebruik van bestaande modellen als het Belgische VVOG, het Europese TEEB en het Amerikaanse i-Tree.

Maar ik ben niet de enige die zich hiermee bezig houdt en ook de focus kan anders. Zoals bij dit onderzoek van de Universiteit van Leeds. De Engelse wetenschappers wilden weten wat de vochtproductie van regenwouden economisch betekent voor de omgeving. Omgeving moet je ruim zien, want de regenwolken die in het Kongo-bekken ontstaan zijn bijvoorbeeld voor een belangrijk deel verantwoordelijk voor de Nijl.

Uit dat onderzoek blijkt dat die waarde kan oplopen tot (gemiddeld) 2,4 miljoen Dollar per hectare, per jaar. Bij de Amazone als geheel ligt dat ligt op 20 miljard Dollar per jaar. Dat is een veel hoger bedrag dan kappen en exploiteren voor landbouw of mijnbouw kan opleveren.
Elke vierkanten meter regenwoud levert per jaar 240 liter water. Regenwouden, maar ook de bossen in onze regio, kappen om plaats te maken voor landbouw of industrie is dus feitelijk kapitaalvernietiging. Het verlies aan waterproductie is groter dan de potentiële opbrengst van die investeringen.

 De natuur levert ons ecosysteemdiensten die belangrijk zijn voor de mensheid. Bomen spelen daarin een voorname rol, simpel omdat zij zulke omvangrijke organismen zijn. Verkoeling, CO2 afvangen en waterdamp genereren om de waterkringloop verder het land in te brengen, zijn wel de belangrijkste ecosysteemdiensten van bossen. En dat blijkt nu dus ook een niet te onderschatte waarde te hebben.

De wateropbrengst van bomen is vitaal voor alle leven op aarde. Het zwaartepunt ligt bij de tropische bossen. En met de huidige voortgang van de klimaatverandering wordt dat nog veel urgenter.

Deze blog is een voortzetting van het boek Duurzaam groen en welzijn - Gratis voor donateurs van Stichting Groen Weert. (www.groenweert.nl).|
Deel dit bericht met je netwerk via onderstaande buttons.

600 Square Miles ook bij 
Bol.com

E-boeken met carrière inspiratie: https://www.bravenewbooks.nl/wvl-business-skills

Waarom we juist de grote dikke bomen moeten koesteren

 

foto: Pixabay

Hoe groter de boomkroon, hoe meer fotosynthese. Hoe groter de boom, hoe meer koolstof hij kan opslaan, zowel bovengronds als ondergronds. En dit laatste is natuurlijk een interessant gegeven met betrekking tot klimaatbeheersing. Maar dit schuurt ook een beetje (veel). Niet iedereen is zich hiervan bewust en vooral de houthandel heeft een logische voorkeur voor grote dikke bomen met rechte stammen en weinig noesten. Hiervan kun je de mooiste planken zagen.

Wetenschappers van een universiteit in Peru trokken de Amazone in om dit verschijnsel nader te onderzoeken en de opslagcapaciteit van bomen te kwantificeren. Zij wilden weten hoe de boomsoorten onderling verschillen en vanaf welke dikte de koolstof opslag het grootst is. Waar je dus met je kettingzaag weg moet blijven.

De houthakkers hanteren als regel dat ze bij voorkeur bomen van meer dan 41 centimeter doorsnee kunnen kappen. Maar het onderzoek liet zien dat de meeste bomen pas vanaf 46 centimeter in het volwassen stadium komen en dan ook de meest koolstof  opslaan.

Een extreem voorbeeld is de Cedrelinga catenaeformis, die pas met 61 centimeter volwassen is. Onder die maat slaat deze soort 0,70 ton koolstof per hectare op. Voorbij die maat loopt het op tot 5,21 ton per hectare. De conclusie van dit onderzoek is dat, als je de dikste bomen velt er niets van klimaatambities terecht komt. Herplanten met jonge bomen kan dit verlies niet compenseren, dat gaat vele tientallen jaren duren. In veel gevallen meer dan 100 jaar. 

Biodiversiteit en  ecosysteemdiensten
Niet alleen de koolstof opslag van de oudere bomen is belangrijk. Ook de ecosysteemdiensten die zij aan hun omgeving leveren tellen mee. Hun schaduwwerking koelt de bodem zodat die niet uitdroogt en het bodemleven mogelijk maakt. Oude bomen bieden aan veel dieren voedsel en (veilig) onderdak. Daarnaast is het belangrijk om in een gebied een mix van boomsoorten van alle leeftijden moet hebben voor een gezond ecosysteem. Dit komt zwaar onder druk te staan als je de vitale oudere bomen weghaalt en die vervangt met monoculturen van jonge aanplant.  Dit geldt niet alleen voor het regenwoud van Peru, maar overal op onze planeet, in de bossen en in onze steden. Respecteer de oude bomen, want de jonge bomen hebben nog niet zoveel ervaring.

Deze blog is een voortzetting van het boek Duurzaam groen en welzijn - Gratis voor donateurs van Stichting Groen Weert. (www.groenweert.nl).|
Deel dit bericht met je netwerk via onderstaande buttons.

En bij Bol.com

e-boeken voor een glansrijke carrière: https://www.bravenewbooks.nl/wvl-business-skills

De eik als godenboom

Bloeiende Zomereik

 Bomen zijn de meest dominante planten op onze planeet. Ze worden groot, ze worden oud en bieden veel voor hun omgeving. In Europa neemt de eik een bijzondere plaats in. Bij Scandinavische, Midden- Europese en Zuid-Europese volksstammen kreeg de eik zelfs een goden status. Onder eiken werd vergaderd, goden vereerd en recht gesproken. En dat was niet voor niets. Omdat eiken bijzonder oud kunnen worden, groot en imposant uitzien en niet op de laatste plaats veel te bieden hadden voor een grote biodiversiteit zagen de prehistorische Europeanen de eik als iets bovennatuurlijks. Ze hebben een directe verbinding met de goden daarboven. Goden zoals Thor en Wodan. Maar ook Daghdha (Kelten), Zeus (Grieken) en Jupiter (Romeinen).

In het prehistorische Nederland vormde de eik een verbinding met de goden in het algemeen en Wodan in het bijzonder. Die rol voor de eik was terecht, in elk geval voor de Germanen die toen leefden. In hun ogen was de eik een boom die het eeuwige leven had. Niemand kon zich een voorstelling maken van een mogelijk einde van de eik,...over 1000 of 1500 jaar. De waarnemingshorizon strekte zich hooguit over drie generaties uit. Die boom stond er al toen ik geboren werd en hij staat er nog als ik naar de goden in de hemel vertrek. Misschien wel door tot in de top van die boom te klimmen. Dat beeld dwong respect af.

Eiken geven veel

Oude eiken die zulke memorabele leeftijden bereiken worden in 'ons' Europa steeds zeldzamer. Maar er zijn nog steeds oude knarren die tussen 1000 en 1500 jaar hun omgeving verrijken. En ze worden terecht beschermd en gerespecteerd door de lokale bevolking. Niet alleen het uiterlijk van de eik is indrukwekkend, ook wat hij geeft aan zijn directe omgeving: voedsel, schone lucht, onderdak, kraamkamer, veiligheid, koelte, verkleint wateroverlast en voorkomt aardverschuivingen.
Inlandse eiken geven onderdak aan meer dan 250 organismen en is daarmee koploper in dienstbaarheid aan het ecosysteem. Zelfs na hun dood zijn ze dienstbaar aan hun omgeving. Belangeloos, bomen eisen daar niets voor terug. Hooguit respect en de vrijheid om op die plek oud te mogen worden.

Zoals de natuur in het algemeen, geven ook oude imposante bomen mentale rust. Eiken en beuken doen dat extra goed. Ieder mens zou een mooie grote, oude boom in zijn directe woonomgeving moeten hebben. Het is een mentaal ankerpunt die zowel de plek als de mensen in zijn buurt een speciale identiteit verlenen. Voor sommige mensen heeft het iets spiritueels. Je wilt zo'n boom knuffelen. 
Hoe ouder de boom hoe groter het verdriet als hij er niet meer is. Zelfs als je niets met bomen hebt.

Deze blog is een voortzetting van het boek Duurzaam groen en welzijn - Gratis voor donateurs van Stichting Groen Weert. (www.groenweert.nl).|
Deel dit bericht met je netwerk via onderstaande buttons.

Lees ebooks Business Skills: https://www.bravenewbooks.nl/wvl-business-skills

https://www.bol.com/nl/nl/p/600-square-miles/9300000047573684/

Hoe planten het CO2 niveau leefbaar houden?

 

Tijdens een ijstijd daalde het CO2 gehalte sterk, waardoor de aarde afkoelde, maar het bleef altijd net boven een ondergrens hangen. Het bleef net warm genoeg om de meeste planten in leven te houden. Dit was voor wetenschappers een groot raadsel. Het vermoeden bestond dat de planten zelf hiermee te maken hadden. Maar hoe dan?

Al eerder hebben we vastgesteld dat planten meer zijn dan simpele decoratie van het landschap. Ze blijken in staat te zijn om met elkaar te communiceren en hun omgeving waar te nemen. En ze blijken in staat hun omgeving zodanig te beïnvloeden dat hun overlevingskansen gewaarborgd worden. Daarin blijken ze succesvoller dan mensen.

Zo deden planten dat
In boomfossielen van 20.000 jaar oud vonden onderzoekers aanwijzingen voor het proces, waarmee bomen hun eigen overleven managede. Dat proces noemde men fotorespiratie.
De planten begonnen zuurstof op te nemen en koolstofdioxide uit te stoten. Het omgekeerde van fotosynthese, waarbij koolstof wordt vastgehouden voor de opbouw van cellen zuurstof wordt uitgestoten.  Volgens metingen van moleculen bleek dat fotosynthese wel nog plaatsvond, maar dat CO2 niet in het hout en de bodem wordt opgeslagen, Het werd direct weer aan de omringende lucht afgegeven.

Planten kunnen dus een rem zetten op ongewenste veranderingen in het milieu. In dit geval dus afkoeling.

Werkt dit ook voor ongewenste opwarming? Blijkbaar werkt die handrem bij opwarming minder goed, waarschijnlijk omdat de mens nu in dit proces de storende factor is. Maar hierover zullen ongetwijfeld vervolgonderzoeken komen.

Deze blog is een voortzetting van het boek Duurzaam groen en welzijn - Gratis voor donateurs van Stichting Groen Weert. (www.groenweert.nl).

Deel dit bericht met je netwerk via onderstaande buttons.

Lees ebooks Business Skills: https://www.bravenewbooks.nl/wvl-business-skills

In je gemeente meer groen, of beter groen?

 

Bomenpaspoort bij een monumentale
beuk in Weert

In veel Nederlandse steden wordt best wel aandacht besteed aan de openbare groenvoorziening. Daarbij zijn vooral bomen heel belangrijk. Toch zien ecologen en klimaatdeskundigen dat die groenvoorziening niet altijd het gewenste effect heeft. Niet voor het milieu, niet voor biodiversiteit, niet voor welzijn en gezondheid van de inwoners. 
Wat schort er dan aan?

Voor een optimaal effect van bomen in steden is de 3+30+300 regel geïntroduceerd.
Dit betekent dat je vanuit je woning, werkplek (of school) toegang moet hebben tot groen:
- Vanuit je verblijfplek moet je minimaal 3 bomen kunnen zien, vooral het groen, dus de boomkroon.
- De leefomgeving moet voor zeker 30% bedekt zijn met groen in diverse lagen, van gras tot bomen.
- Vanaf je woon- of werkplek moet je binnen 300 meter een goed dekkende groenvoorziening kunnen bereiken. Denk aan een park of een laan met brede groenstrook, bijvoorbeeld een border met gras, kruiden, struiken en bomen.
De ecosysteemdiensten van bomen laat zich met speciale modellen uitrekenen. Dit wordt bijvoorbeeld weergegeven met het bomenpaspoort op de foto.

Zorg voor diversiteit in zowel horizontale als verticale richting

Die variatie is erg belangrijk. Niet alleen voor de biodiversiteit: diverse planten trekken ieder diverse soorten insecten aan, en die op hun beurt is weer aantrekkelijk voor vogels en (kleine) zoogdieren. En hoe leuk is het als je in het najaar een verscheidenheid aan paddenstoelen in je straat kunt vinden.
Daarnaast is die verscheidenheid van groen belangrijk voor het groen zelf. Juist door die diversiteit blijft het groen langer gezond. Ziekten en plagen krijgen minder kans. In een monocultuur kan een plaag in één keer een massa planten beschadigen of zelfs doden. In een biodiverse cultuur worden plagen vaak beperkt tot één of enkele exemplaren. Bovendien speelt de grote verscheidenheid aan insecten en m.n. vogels een belangrijke rol bij het bestrijden van plagen.

Ook wordt vaak voor een verkeerde boomsoort gekozen voor de plek waar die geplant wordt. Zo'n boom ontwikkelt zich slecht, wordt ten koste gaat van vitaliteit, zodat zo'n boom geen toekomst heeft. Maak nooit de fout om de groei van bomen te spiegelen aan die van mensen. Bomen groeien langzaam, maar kunnen dan ook heel oud worden. De meeste boomsoorten worden na 80 jaar volwassen.

Voor groenbeheerders is het belangrijk om aandacht te besteden aan de verticale en de horizontale diversiteit. Vaak wordt de bodem niet of te weinig bij de planning betrokken. Maar juist de bodemgesteldheid en wortelgroei hebben grote invloed op alles wat er boven de grond gebeurt. Wortels hebben ruimte nodig en zij sluiten aan op netwerken van wortels (van andere planten) en bodemschimmels. Die netwerken zijn enorm belangrijk voor een gezonde ontwikkeling boven de grond. 

Burgerinitiatief 
Als burger heb je zeker invloed op een gezonde en duurzame ontwikkeling van stedelijk groen. Ook als je gemeentebestuur op papier het juiste nastreeft kan het zijn dat er in jouw straat of jouw wijk het één en ander fout gaat met het openbaar groen. Handhaving is dan het sleutelwoord. Spreek je gemeente erop aan, dat ze doen wat ze beloven en erop toezien dat het ook volgens de richtlijnen uitgevoerd wordt.

Je bent als burger niet machteloos tegenover (lokale) overheden. Je kunt altijd als belanghebbende een zaak aanhangig maken bij het gemeentebestuur. Je kunt natuurlijk ook een burgerinitiatief starten en via dat platform langdurig een vinger aan de pols houden, voor wat betreft natuur en milieu. In Weert hebben we bijvoorbeeld de Stichting Groen Weert (SGW). We werken inmiddels samen met andere organisaties en ook is de samenwerking met de gemeente goed.

Deze blog is een voortzetting van het boek Duurzaam groen en welzijn - Gratis voor donateurs van Stichting Groen Weert. (www.groenweert.nl).
Deel dit bericht met je netwerk via onderstaande buttons.

Meer lezen: Nature Today

Hebben planten een bewustzijn?

 

Om die vraag te beantwoorden moet je de menselijke betekening van bewustzijn loslaten. Hebben honden een bewustzijn? Hebben paarden een bewustzijn? Aangezien wij mensen deze dieren vaak een zekere intelligentie toedichten vinden wij zulke vragen best relevant. Maar de fout die wij maken, wij als evenbeeld van de schepper, is dat wij ons als maat der dingen zien. Met welk recht?!

Terug naar de planten. Even voor de duidelijkheid: bomen zijn ook planten.
Al rond 2015 leerde de Duitse boswachter Peter Wohlleben ons wat hij in zijn revier ontdekte. Bomen communiceren met elkaar en met organismen in de bodem ( de mycorrhiza schimmels) over het delen van voeding en bedreigingen. Bomen registreren wat er in hun omgeving gebeurt. Het verschil met dieren is, dat planten gebonden zijn aan de plek waarin hun wortels groeien, terwijl dieren ook kunnen vluchten. Planten hebben daarvoor een eigen strategie ontwikkeld.

Dit inzicht heeft wetenschappers in verschillende landen uitgedaagd om te onderzoeken of planten ook een bewustzijn hebben. Niet in de menselijke betekenis, want daar is een centraal zenuwstelsel of brein voor nodig. Dat hebben planten dus niet. Toch blijken planten in staat om te leren, te onthouden en te communiceren. Zowel met soortgenoten als met andere organismen.
Dat begint al met zaden. Een zaadje landt ergens op een plek waar het zou moeten kiemen. Maar of dat gaat gebeuren hangt van veel factoren af. De plek moet voldoende vochtig zijn en de juiste zuurgraad hebben. De temperatuur moet kloppen. Meestal heeft de plant ook schimmels nodig om zich te kunnen ontwikkelen. Alles moet kloppen, anders ontkiemt het niet. Een zaadje moet dus al die factoren registreren.

Met soortgenoten. Bij bedreigingen gaan er signalen naar soortgenoten over de aard en ernst van de bedreiging. Soortgenoten reageren dan met de aanmaak van extra concentratie plantengif en bladeren worden taaier, zodat vraat onaantrekkelijk wordt. Soms zelfs dodelijk. Ook kunnen planten voeding met soortgenoten delen, als het even niet zo goed gaat. Peter Wohlleben beschrijft in een van zijn boeken, hoe hij ontdekte dat de stobbe van een gevelde beuk na 20 jaar nog door omstanders in leven wordt gehouden. Canadese wetenschappers hebben ontdekt hoe moederbomen hun zaailingen van voeding voorzien, zolang ze nog te weinig licht ontvangen voor optimale fotosynthese. Hierbij maken bomen gebruik van feromonen via de bladeren en het netwerk van bodemschimmels. Ook maken bomen direct contact met buren via wortelknopen. Er zijn zelfs studies die aantonen dat bomen daarvoor ook gebruikmaken van elektromechanische straling - laagfrequente radiosignalen.

Andere organismen. De feromonen die bomen afscheiden worden ook begrepen door (roof)insecten, die te hulp schieten zodra zich een plaag voordoet. Planten bedrijven ruilhandel met de mycorrhiza schimmels. De schimmels leveren dan water en mineraalzouten via de wortelpunten en krijgen in ruil daarvoor een deel van de suikers die middels fotosynthese ontstaan. De planten gebruiken de schimmelnetwerken ook om met soortgenoten te communiceren. Dit wordt dan ook het wood wide web genoemd.

Als je planten ziet als een levensvorm en niet als een decorstuk, en de mens als de maat der dingen los laat, zie je inderdaad dat planten een zekere vorm van intelligentie vertonen. Of er dan ook sprake is van een bewustzijn, is een vraag die nog niet eenduidig beantwoord is. Maar op de universiteit van Murcia wordt daar nu onderzoek naar gedaan. Filosoof/onderzoeker Paco Calvo ziet daar steeds meer bewijs voor. Maar...planten leven langzaam en misschien is dat een drempel als we bewustzijn en intelligentie van planten willen begrijpen.

Deze blog is een voortzetting van het boek Duurzaam groen en welzijn - Gratis voor donateurs van Stichting Groen Weert. (www.groenweert.nl).
Deel dit bericht met je netwerk via onderstaande buttons.

Even reclame voor mezelf: https://www.bol.com/nl/nl/p/600-square-miles/9300000047573684/

Lees ebooks Business Skills: https://www.bravenewbooks.nl/wvl-business-skills

Serieus? Hebben planten ook oren?

 

Ook in deze BLOG is het onderwerp al eerder aan de orde geweest: planten blijken 'intelligenter' dan we altijd dachten. Ze reageren op de wisseling tussen licht en donker, ruiken de feromonen in de lucht, onderhandelen met schimmels, communiceren met elkaar en nu is ook nog ontdekt dat ze horen welke insecten in de buurt zijn.

Een groep wetenschappers van de Universiteit van Turijn ontdekte dat planten reageren op het geluid van insecten. Denk aan de snelle beweging van vleugels, dat wij mensen als zoemen waarnemen. Samen met onderzoekers uit Spanje en Australië werd dit verschijnsel nader onderzocht, in de hoop een methode te vinden om bestuivers beter te kunnen bestuderen. Dat zou een mooie aanvulling zijn op de kennis over geuren (feromonen) als communicatiemiddel tussen insecten en planten.

Om dit fenomeen te testen speelden ze bij leeuwenbekjes het geluid af van een bijensoort die op leeuwenbek gespecialiseerd is (namelijk van slakkenhuisbijen). Zij keken dan goed hoe de bloemen van de leeuwenbek veranderden. Telkens al het geluid werd afgespeeld, werd er meer nectar geproduceerd. Er werd tevens een verhoogde genexpressie geregistreerd, die de aanmaak van nectar regelt.

Zo nauw is in de natuur alles met alles verweven. In dit voorbeeld: als de slakkenhuisbijen verdwijnen zullen ook de leeuwenbekplanten uitsterven. Dit delicate evenwicht van de biodiversiteit moet goed beschermd worden anders kan de wereld zoals wij die kennen als een kaartenhuis in elkaar storten. Of zoals de beroemde fysicus Albert Einstein het ooit zei: Als de bijen uitsterven verdwijnt ook de menselijke beschaving.

Het uitgebreide verhaal vind je hier: https://scientias.nl/planten-kunnen-bijen-horen-aankomen-en-dan-proberen-ze-het-hen-naar-de-zin-te-maken/

Deze blog is een voortzetting van het boek Duurzaam groen en welzijn - Gratis voor donateurs van Stichting Groen Weert. (www.groenweert.nl).
Deel dit bericht met je netwerk via onderstaande buttons.

Lees ebooks Business Skills: https://www.bravenewbooks.nl/wvl-business-skills

https://www.bol.com/nl/nl/p/600-square-miles/9300000047573684/

Wadi's en bomen is een prima combi

Foto Pixabay, een beekdal is hetzelfde als
een wadi

 Jaren geleden besloot de gemeente om wadi's aan te leggen. Daarvoor zouden toen bomen geruimd moeten worden, want op het gemeentehuis was men ervan overtuigd dat wadi's alleen goed functioneren als er geen bomen langs groeien. Wij hebben ons als stichting toen sterk gemaakt voor het behoud van de bomen, want wij waren ervan overtuigd dat dit juist heel goed samengaat. In het Winternummer 2024 van Bomen Nieuws (Bomenstichting) wordt hier uitvoerig op ingegaan.

In het huidige klimaat wordt droogte afgewisseld met hevige regenbuien. Dit kan in korte tijd tot wateroverlast zorgen, zeker omdat het rioolstelsel niet geschikt is voor de afvoer van (veel) regenwater. Het is beter om dit ter plaatse tijdelijk op te vangen en langzaam naar het grondwater te laten infiltreren. Daarnaast kan het opgevangen water ook door verdamping verminderen. Bomen en andere planten in en naast de wadi kunnen daarbij een rol spelen. Zij verdampen veel water via de bladeren en zorgen zo ook voor verkoeling. Bomen langs wadi's is juist een heel goed idee!

Wadi is eigenlijk Arabisch voor 'dal', drooggevallen rivierbedding. Bij ons het echter een afkorting voor 'Water Afvoer Drainage Infiltratie'. Zo'n verdieping kan dus tijdelijk overtollig water opvangen. Doorgaans staan deze wadi's 93% van de tijd droog. Het water is veelal binnen enkelen uren na een regenbui weer gezakt. Beplanting in en naast een wadi zorgt ervoor dat de bodem een betere structuur krijgt om het water te verwerken. Daarnaast geeft het een fraaier beeld van de directe omgeving en gaat het hittestress tijdens een hittegolf tegen. Het groen geeft rust, verbindt mensen en draagt bij aan een rijkere biodiversiteit.

Er zijn dus veel redenen om wadi's te beplanten. Je moet wel de juiste soorten kiezen, die niet alleen goed tegen droogte kunnen, maar ook probleemloos tijdelijk in de nattigheid kunnen staan. Als het om bomen gaat zijn vooral de inheemse soorten heel geschikt. Wilgen, elzen en populieren zijn daarbij echte toppers die veel water lusten. Lage planten helpen het water te filteren, zodat het gezuiverd naar het grondwater kan zakken. Wel dienen wadi's goed onderhouden te worden om dichtslibben te voorkomen. Als bomen aan de noord/oost kant van de wadi staan zal het meeste herfstblad van de wadi wegwaaien.
Als je er de ruimte voor hebt is het ook een goed idee om een wadi in je tuin aan te leggen. ...of een vijver, want als je daarin kikkers en salamanders krijgt heb je minder last van lastpakken als slakken.

Deze blog is een voortzetting van het boek Duurzaam groen en welzijn - Gratis voor donateurs van Stichting Groen Weert. (www.groenweert.nl).
Deel dit bericht met je netwerk via onderstaande buttons. 

Lichtvervuiling maakt planten taaier

 We hebben in deze BLOG al eens eerder aandacht besteed aan de gevolgen van lichtvervuiling. Dit verstoort de circadiane ritmes van planten en dieren en dat is een wereldwijd probleem. Ook mensen lijden eronder, wat ikzelf ondervond toen ik recent mijn zoon in Noorwegen bezocht en daar nachten in absolute duisternis beleefde. Wel korte nachten, want het was nog zomer. Dat grote contrast in fel daglicht (de zon kan fel schijnen in Noorwegen) en de duistere nachten deed me merkbaar goed.
Maar er is meer aan de hand en dat ontdekten biologen in de Chinese hoofdstad Beijing.

Foto: Pixabay

Het was hun opgevallen dat de bladeren van bomen in de stad minder aangevreten waren dan buiten de stad. Dat vroeg om nader onderzoek. Zij kozen twee boomsoorten met zachte bladeren, die zowel binnen als buiten de stad veel voorkwamen. Het zachte groen is aantrekkelijk voor herbivoren, vooral insecten. Ook in China zien ze een significante afname van insecten.

Zij maten vervolgens de hoeveelheid kunstlicht per locatie. Verder verzamelden zij zo'n 5500 bladeren van de geselecteerde bomen en onderzochten die op insectenvraat. Zij verrichtten metingen ten aanzien van factoren die door kunstlicht beïnvloed kunnen worden. Dat zijn met name het bladformaat, de taaiheid, het watergehalte en de samenstelling van voedings- en afweerstoffen.

In een gezonde biotoop regelen planten zelf de optimale hoeveelheid groen

Grote bladeren duidt erop, dat de bomen meer energie steken in groei terwijl taaiheid en afweerstoffen duiden op defensieve aanwending van die energie. En als de bladeren meer dan gemiddeld water en voeding bevatten probeert de plant juist herbivoren aan te lokken. Net zoals snoeien voor planten goed is, zo gebeurt dat in de natuur ook door de vraat van planteneters en in een gezonde biotoop regelen planten dat zelf. Overigens kan harde wind voor planten hetzelfde betekenen.

Uit de analyse van de data blijkt dat planten die veel kunstlicht ontvangen, zich meer richten op verdediging dan op groei. Dat leidt tot taaiere bladeren en meer afweerstoffen. En dit zijn juist de middelen waarmee de planten een teveel aan vraat tegengaan. Dit klopt ook met de bevinding dat bij sterker kunstlicht de bladeren taaier zijn en meer afweerstoffen bevatten. Doordat er langer licht op de bladeren schijnt, gaan planten ook langer door met fotosynthese, die extra energie levert voor deze afweerreactie.

Verarming van de biodiversiteit

Een andere reden waarom er minder herbivoren zijn, is omdat veel licht de dieren gemakkelijker opgemerkt worden door roofdieren (hoewel dit voor vleermuizen geen invloed heeft). Zo zullen bijvoorbeeld vlinders minder eitjes afzetten op bladeren die teveel licht ontvangen. Ook de hogere concentratie afweerstoffen stoot ze af.

De conclusie is dan ook, dat kunstlicht een schadelijke invloed heeft op de biodiversiteit, met name in een stedelijke omgeving. Want als er minder herbivoren zijn, zijn er ook minder roofinsecten en vogels die hiervan leven. Deze kettingreactie in de voedselketen verklaart waarom er in steden veel minder vlinders, vogels en vleermuizen zijn. Daar tegenover zijn er wel meer plaaginsecten, zoals muggen en wespen. De omvang aan biomassa is onvoldoende om veel vogels en vleermuizen te voeden. 

Deze blog is een voortzetting van het boek Duurzaam groen en welzijn - Gratis voor donateurs van Stichting Groen Weert. (www.groenweert.nl).
Deel dit bericht met je netwerk via onderstaande buttons.

Waarom bossen niet altijd goed zijn tegen klimaatverandering

 Ook in deze BLOG is vaak gepleit voor meer bossen tegen klimaatverandering. Bijvoorbeeld door meer koolstof uit de atmosfeer te halen en zo het broeikaseffect te verkleinen. Nu blijkt uit recent onderzoek dat dit toch iets ingewikkelder is. In eerdere onderzoeken is namelijk geen rekening gehouden met reflectie. In sommige gebieden kunnen bossen meer zonlicht absorberen en opwarmen dan reflectie zonder die bomen kan koelen. Denk aan de noordelijke gebieden waar een groot deel van het jaar sneeuw ligt. Wit kaatst zonnestraling terug de ruimte in.

Foto: Pixabay

De klimaatwetenschappers keken eens goed naar het zogenaamde albedo-effect, het resultaat van de mate van reflectie. Veel reflectie betekent sterke afkoeling, terwijl absorberen opwarming tot gevolg heeft. Met ingewikkelde berekeningen konden zij een maatstaf (Carbon dioxide equivalents -CO2e) vaststellen, die helpt een balans te vinden tussen reflectie en absorptie.
Er is ook een verschil in absorptie tussen de verschillende boomsoorten, afhankelijk van de tint van het blad en de dichtheid van de kroon.

Zo konden zij een kaart samenstellen die aangeeft in welke gebieden de aanplant van bomen tot afkoeling leidt en waar dit juist opwarming tot gevolg heeft.

Je ziet het ook in de praktijk als je in een besneeuwd landschap kijkt naar de bomen. Zodra de zon wat sterker wordt ontdooien de bomen en worden ze weer groen. Dat is donkerder dan de sneeuw er omheen. Ook direct rondom de boom zal de sneeuw sneller smelten. Opvallend genoeg stelden de wetenschappers ook in dorre gebieden (bijvoorbeeld woestijnen) hetzelfde effect vast. Kortom, het koelend effect van bomen zie je vooral in de gematigde klimaatzones.

Toch zijn de wetenschappers ervoor om meer bossen aan te planten, wel rekening houdend met de balans tussen reflectie en absorptie (albedo). Bomen bieden namelijk veel meer dan CO2 opname, ze gaan hittestress in hun omgeving tegen, ze helpen water te zuiveren en bodem te behoeden voor landverschuivingen,  bomen produceren voedsel, vormen een leefgebied voor dieren en hebben een rustgevende uitwerking op mensen. Het is dus vooral een kwestie van prioriteiten stellen en de juiste balans vinden.

Deze blog is een voortzetting van het boek Duurzaam groen en welzijn - Gratis voor donateurs van Stichting Groen Weert. (www.groenweert.nl).
Deel dit bericht met je netwerk via onderstaande buttons.

Is een bio-divers bos beter in de strijd tegen klimaatverandering?

Wie door Midden-Europa reist zal de vele vierkante kilometers aan sparrenbossen niet ontgaan. Je kunt je dan meteen de vraag stellen 'wat het probleem met klimaatverandering' is bij zoveel bomen. Maar die eentonige plantages hebben wel degelijk een nadeel. Ze zijn bijvoorbeeld gevoelig voor plagen, zoals de letterzetter ons de laatste jaren heeft gedemonstreerd. Maar die monoculturen hebben nog meer nadelen. 

Eenzame vogelkers in een monotoon sparrenbos

Metingen hebben aangetoond dat deze bomen met name door het onderhoud, oogst en afvoer meer CO₂ in de lucht brengen dan ze kunnen opnemen. Daarnaast zijn deze sparren optimaal aangepast aan groeien in een vochtige omgeving op grotere hoogte dan waar ze nu staan, namelijk boven de 1500 meter. Door klimaatverandering is die hoogtegrens veel lager geworden. Droge jaren zijn funest en tasten hun weerstand aan, waardoor de schorskever onverbiddelijk toeslaat. Door zulke rampen is de bosbouw niet rendabel en wordt met veel belastinggeld overeind gehouden.

Nu blijkt uit recent onderzoek dat monoculturen sowieso een groot nadeel hebben. Er staan veel bomen van dezelfde soort dicht bij elkaar. Door de onderlinge concurrentie is de verdeling van belangrijke bronnen in geding. Ook de strijd om het zonlicht in de kronen heeft nadelige gevolgen. Een door bosbouwers gewenste bijwerking is dat de stammen snel en recht omhoog groeien. Dit is niet persé goed voor de vitaliteit van de bomen en mogelijk ook nadelig voor de hout kwaliteit. De hevigste strijd wordt in de bodem geleverd, met name om de verdeling van (gebonden) stikstof.

Beter bio-divers

Bij onderhoud van bossen en (her)bebossing zouden de houtvesters beter hun kaarten moeten zetten op diversiteit. Uit onderzoek kwam naar voren dat in een divers bos minder concurrentie tussen soortgenoten is. De diverse soorten bomen en struiken hebben verschillende behoeften om optimaal te groeien en zitten elkaar minder in de weg. Dat geldt zowel in de kronen als in de bodem. Hoewel zeldzaam, zijn er ook gevallen waarbij verschillende boomsoorten groeifactoren aanmaken ten voordele van andere soorten. Een divers bos zorgt ook voor meer diversiteit aan bodemschimmels en bacteriën waardoor een bos als ecosysteem minder kwetsbaar is. Een bio-divers bos kan tot wel 70% meer CO₂ vastleggen.

Na de ramp met de letterzetter komt er nu langzaam een trend op gang om bossen meer divers in te richten. Er is nog weinig aandacht voor de rol van een diverse ondergroei, omdat bosbouwers daarin geen direct voordeel (lees opbrengst) in zien. Toch verdient de ondergroei aandacht wegens zijn rol in de biodiversiteit van het bos-ecosysteem. Het geheel zorgt ook voor een diversiteit aan dieren in het bos wat een bos robuster maakt, met name door een stabiele stikstofkringloop.

Luchtvervuiling

Uit data van TROPOMI (Nederlands instrument aan boord van de Copernicus satelliet) blijkt dat bomen ook minder presteren als wij allen aan het werk en onderweg zijn. De luchtvervuiling die dit met zich brengt hindert de fotosynthese waardoor bomen minder CO₂ kunnen opnemen. Maar ze gaan weer helemaal los zodra het weekend aanbreekt, want dan neemt de vervuiling door aerosolen af en krijgen de groene chlorofyl cellen meer zonlicht.

Ook in de bossen passen alle blokjes in elkaar. Als mens moeten we bossen redden door optimale omstandigheden te creëren en er vervolgens van af te blijven. Een robuust bos kan zich prima zelf redden.

Deze blog is een voortzetting van het boek Duurzaam groen en welzijn - Gratis voor donateurs van Stichting Groen Weert. (www.groenweert.nl).
Deel dit bericht met je netwerk via onderstaande buttons.

Waarom zouden we acuut alle eiken moeten vellen?

 Wetenschappers schrokken van het antwoord op hun eigen onderzoek. Om te voorkomen dat de klimaatverandering nog sneller gaat. Overigens betrof het onderzoek niet alleen eiken maar ook populieren. Wat is er aan de hand?

Eik in bloei.

Als het warmer wordt gaan eiken en populieren meer isopreen uitstoten. Voor deze bomen is dat een soort afweermiddel om te overleven in extreme omstandigheden. Maar voor het milieu staat dat bijna gelijk aan de uitwerking van methaan. Daardoor werkt dit verschijnsel dus eerder tegen de overlevingsdrang van de bomen.

Kort door de bocht

Door testen en meten hebben de wetenschappers vastgesteld op welk punt het effect van CO₂ opname door de isopreen uitstoot overtroffen wordt. En dat is bij ongeveer 35^oC. 
Isopreen bindt aan stofstofoxides en verslechtert zo de luchtkwaliteit.

Maar de conclusie "dan moeten alle eiken en populieren gekapt worden" is wel erg kort door de bocht. Toch moeten we zorgen dat de luchtkwaliteit verbetert, en snel. Het advies van de onderzoekers is dan ook tweeledig. Plant voorlopig geen nieuwe eiken en populieren en ga het probleem bij de bron aanpakken. Dus zorg dat de CO₂ uitstoot drastisch vermindert.

Deze blog is een voortzetting van het boek Duurzaam groen en welzijn - Gratis voor donateurs van Stichting Groen Weert. (www.groenweert.nl).
Deel dit bericht met je netwerk via onderstaande buttons.

Klopt de waterkringloop, zoals we op school hebben geleerd, nog wel?

 We hebben allemaal op school geleerd hoe de waterkringloop eruitziet.  Op zee verdampt het water, de waterdamp wordt door de wind naar het land geblazen waar het hoog in de lucht condenseert en als regen de rivieren voedt, die het water weer terug brengt naar zee. Heel duidelijk. Maar wel wat kort door de bocht. Zo zorgen planten, vooral de bossen, ook voor verdamping die de wolken verder het land in brengt. Maar om het te laten regenen is nog iets extra's nodig.

Graphic: Pixabay

Wolken ontstaan dus boven grote watervlakten zoals de zee en meren. Maar dat alleen levert te weinig rendement. Daarom zorgen ook planten voor extra waterdamp in de atmosfeer.  Wolken bestaan uit heel kleine waterdruppels en dat is een belangrijk wapen tegen opwarming door zonlicht. Zonlicht weerkaatst namelijk op de witte wolken.

Nu vormen zich deze druppels, die bevriezen tot sneeuwvlokken, zich op twee verschillende manieren. In heldere, schone lucht ontstaan grotere waterdruppels en die hebben als eigenschap het zonlicht minder goed te weerkaatsen. Om de heel kleine druppels te krijgen zijn fijne condensatiekernen nodig. De meeste condensatiekernen die nu voor wolken zorgen bestaan uit vervuiling door de mensen. Fijnstof dat door verticale luchtstromen tot grote hoogte opstijgt. Maar die vervuiling willen we juist tegengaan. Zouden de wolken in de toekomst dan minder effectief zijn?

Sesquiterpenen

De vraag of we met minder fijnstofvervuiling minder verkoelende wolken zullen hebben, hield ook wetenschappers van het deeltjesonderzoekinstituut CERN bezig. In een speciale kamer testten zij het effect van diverse stoffen, die in de atmosfeer voorkomen. Daaronder ook verschillende plantenstofjes.

Condensatiekernen

Uit dat onderzoek kwam naar voren dat sesquiterpenen de beste condensatiekernen zijn. Deze plantenstoffen zijn bijzonder effectief. Door de concentratie met 2% te verhogen, verdubbelde de snelheid van condensatie. Sesquiterpenen zijn moleculen die uit 15 koolstofatomen bestaan. Dat ruimt lekker op.

Als we erin slagen de uitstoot van fijnstof significant te verminderen, dan zouden de plantenstofjes, met voorop de sesquiterpenen, die rol moeten overnemen. Er zullen meer van die stofjes in de lucht moeten zitten. De effectiefste producenten van sesquiterpenen zijn de planten met het grootste groenvolume en dat zijn dus bomen.
Om meer condensatiekernen van sesquiterpenen te krijgen zijn er dus meer bomen nodig. En we schreven het al vaker in deze BLOG: Zorg voor meer bomen.
Let wel, door nu meer bomen te planten kunnen we pas over 80 - 100 jaar optimaal van dit effect profiteren. Het is dus vooral belangrijk om oude bomen te handhaven en te zorgen dat ze lang gezond blijven en nog veel ouder kunnen worden. Hoe meer groen in hun kronen, hoe meer condensatiekernen voor verkoelende wolken kunnen zorgen. En dat draagt bij aan het beheersen van de klimaatverandering.
Wees lief voor bomen!

Deze blog is een voortzetting van het boek Duurzaam groen en welzijn - Gratis voor donateurs van Stichting Groen Weert. (www.groenweert.nl).
Deel dit bericht met je netwerk via onderstaande buttons.

Koolstofvrij in 2030 dankzij NBS

 In juli 2023 verscheen in Nature een onderzoeksverslag over de toepassing van Nature Based Solutions (NBS) in steden om effectief en op korte termijn koolstof- neutraal te worden. Door het toepassen van groen in steden kan de koolstofuitstoot gemiddeld met 17,4% worden verminderd. In sommige steden kan dat zelfs voor 2030 leiden tot koolstofneutraliteit. NBS heeft veel potentie om het leefklimaat in steden sterk te verbeteren en een substantiële bijdragen te leveren aan het beheersen van de klimaatverandering. Het onderzoek werd gedaan in 54 steden, wereldwijd.

Foto: Pixabay. 

Dat betekent niet dat we NBS invoeren en dan achterover kunnen leunen. De koolstofemissies door gebruik van fossiele brandstoffen moet evengoed drastisch verminderen.

Door NBS toe te passen in steden maak je daar het leven aangenamer en kan de impact op klimaatverandering wereldwijd tot 17,4% verlagen.

Nature Based Solutions is geen "one size fits all" verhaal. Het gaat om maatwerk door een mix van 5 categorieën toe te passen. Bovendien moet er rekening worden gehouden met stedenbouwkundige, ecologische en sociaaleconomische factoren.

Vier toepassingsgebieden vormen de speerpunten van NBS: Laanbeplanting, groen op of aan gebouwen, stadsparken en stadslandbouw. 

Het gebruik van fossiele brandstoffen moet evengoed drastisch verminderen.

Stadparken hebben een verkoelend effect dat vaak tot 200 meter in de omtrek reikt. Tijdens warme zomerdagen kan de temperatuur rondom bomen wel 4-7 ^oC lager zijn. Daarnaast zorgen stadsparken ervoor dat meer mensen recreëren zonder gebruik van extra energie.
Groen op of aan gebouwen zorgt voor afvang van koolstof en fijnstof direct bij de bron (woningen en bedrijven). Het zorgt verder voor energiebesparing, het beheersen van het binnenklimaat en beschermt de gebouwen waardoor deze langer meegaan.
Laanbeplanting zorgt voor meer veiligheid op de wegen, koeler wegdek en afvang van koolstof, stikstof en fijnstof bij de bron. Deze factoren verminderen tevens het hitte-eilandeffect. 
Ook stadslandbouw zorgt voor vastleggen van koolstof en stikstof bij de bron. Het levert bovendien verse voedingsmiddelen op, die niet van elders aangevoerd moeten worden. In veel steden is stadslandbouw al economisch levensvatbaar gebleken.

NBS zorgt daarnaast voor andere positieve effecten in de steden: Het stimuleert de gemeenschapszin. Zorgt voor meer welzijn en sociale veiligheid. Ook de biodiversiteit profiteert van NBS. Kortom, een gezonder leefklimaat, meer welvaart en meer welzijn.

Plant meer (vooral inheemse) bomen in en rondom steden!

Deze blog is een voortzetting van het boek Duurzaam groen en welzijn - Gratis voor donateurs van Stichting Groen Weert. (www.groenweert.nl).
Deel dit bericht met je netwerk via onderstaande buttons.

Klimaatwetenschappers vergeten de CO2 opslag door bodemschimmels

 Vrijwel alle planten (en bomen) leven in symbiose met mycorrhiza, bodemschimmels die de planten helpen voedingsstoffen als stikstof en fosfor uit de bodem te halen. In ruil daarvoor voorzien de planten hun partners van suikers, feitelijk koolstof die ze uit de lucht halen. Daarom besloot men op de Universiteit van Kaapstad om dat ruilproces eens nader te bestuderen de omvang van overdracht uit te rekenen. De uitkomst is dat wereldwijd meer van 13 gigaton aan CO2 aan de mycorrhiza wordt overgedragen.

Foto: Pixabay

Planten (en bomen) gedijen optimaal door samenwerking met bodemschimmels. Voor sommige soorten is die symbiose zelfs voorwaarde om te kunnen groeien. Dat kost de planten wel wat, in ruil voor o.a. stikstof en fosfor krijgen de mycorrhiza een deel van de in bladeren geoogste koolstof. Gemiddeld liefst 36% van die oogst gaat naar de schimmels, die de koolstof in hun eigen structuur en de bodem vasthouden.

Nu is het zo, dat afstervende planten geleidelijk de opgeslagen koolstof teruggeven aan de atmosfeer. Maar door de deal met de bodemschimmels is dat maar twee-derde van de oorspronkelijke opname. De resterende een-derde aan koolstof blijft in de bodem, in elk geval zolang de mycorrhiza in leven blijven. Een goede reden om deze essentiële bodemschimmels te koesteren en te zorgen dat ze zich substantieel vermeerderen. Alleen, die bodemschimmels kunnen niet overleven zonder de innige samenwerking met planten. En bomen zijn nu eenmaal planten die op dit proces de grootste impact hebben.

Plant meer bomen!

Die 13 gigaton CO2 is ongeveer 36% van de mondiale jaarlijkse uitstoot door gebruik van fossiele brandstoffen. Dat scheelt nogal wat. Daarom is een pleidooi voor de aanplant van meer bomen nog urgenter geworden.

Deze blog is een voortzetting van het boek Duurzaam groen en welzijn - Gratis voor donateurs van Stichting Groen Weert. (www.groenweert.nl).
Deel dit bericht met je netwerk via onderstaande buttons.