zondag 12 juli 2026

Hittestress zorgt dat bomen minder zuurstof produceren

 

Met de hittegolven die we in 2026 ervaren zou je denken dat planten met hun fotosynthese extra hard werken om zuurstof te produceren. Maar dat blijkt niet het geval te zijn. De ecosysteemdiensten van bomen (en andere planten) neemt door hittestress merkbaar af. Minder koolstofopname, minder glucoseproductie, minder zuurstof en minder stoffiltering. Dat kan er uiteindelijk toe leiden dat de plant afsterft.

Hittestress geldt dus ook voor planten. Zwitserse onderzoekers hebben dit als eerste in tropische bossen vastgesteld. En zulke tropische omstandigheden ervaren we in Europa ook steeds vaker.

Er is sprake van hittedrempels en die verschilen per soort. Planten kunnen wel tegen een stootje, ze zijn niet zo kwetsbaar als het lijkt. Maar de bandbreedte waarbinnen de fotosynthese optimaal werkt is vrij dun. En door extreme hitte wordt die veiligheidsmarge nog kleiner.

Als gevolg van de hitte drogen de celen met chlorofyl uit en wordt het hele systeem (het blad) geleidelijk buiten gebruik gesteld. Als reactie daarop zal de plant het aangetaste blad afstoten. Daarmee neemt het vermogen om CO2 uit de lucht op te nemen af. De wortels ontvangen minder glucose en hebben dan ook minder 'ruilmiddel' voor de bodemschimmels die vocht en mineralen leveren. Daardoor wordt de plant/de boom kwetsbaarder. Tegelijk neemt ook de afgifte van zuurstof af.

Dit probleem tekent zich vooral af in tropische gebieden. Het oppervlak waar de hittedrempels overschreden worden was in 2020 al groter dan Frankrijk. De onderzoekers verwachten dat dit tot 2050 kan oplopen tot 83 miljoen hectare. Dat zal dan waarschijnlijk niet tot tropische bossen beperkt blijven.

Tropisch bossen... Dat is lekker ver van mijn bed.  Bedenk dan dat luchtcirculaties zich niet aan landsgrenzen houden. De zuurstof die wij in Nederland inademen komt voor een aanmerkelijk deel juist uit die tropische bossen. Het zuurstofgehalte is (momenteel) altijd ongeveer 21%. Ook als het hier donker of winter is en onze planten dus geen fotosynthese bedrijven. Door de wereldwijde circulatie blijft het zuurstofgehalte altijd hetzelfde. Maar nu hittestress ook in de tropische bossen toeslaat kan dat (stabiele) zuurstofgehalte onder druk komen staan.

Kunnen we daar iets tegen doen? Misschien is het daar wel te laat voor, maar met extra bomen (helaas duurt het lang voordat die effectief zijn) en grasland kunnen we in de gematigde gebieden helpen de zuurstofproductie iets te verhogen. Ga er vanuit dat het benauwd gaat worden.

Deze blog is een voortzetting van het boek Duurzaam groen en welzijn - Gratis voor nieuwe donateurs van Stichting Groen Weert. (www.groenweert.nl).|
Deel dit bericht met je netwerk via onderstaande buttons.  


WVL-BUSINESS SKILLS #ebooks
Loopbaan inspiratie op je e-reader
https://www.bravenewbooks.nl/wvl-business-skills 
Ook bij KOBO, Kindle en je favoriete boek shop.

zaterdag 11 juli 2026

Planten wortels mijden rottend plantmateriaal in de bodem

 

Ben jij een (bio)boer of hobbytuinder, dan heb je vast wel eens half verteerde plantenresten ondergeploegd c.q. gespit. Doe dat voortaan niet meer, want dat blijkt de ontwikkeling van wortels te dwarsbomen.

Dit hebben Oostenrijkse wetenschappers ontdekt. Zij ontdekten dat plantenwortels rottend plantmateriaal herkennen en daarvan weg groeien.

Het is niet persé het rottingsproces zelf dat deze reactie oproept, maar de door bacteriën veroorzaakte zuurgraad. Bij dierlijke resten zagen de onderzoekers deze reactie niet. Dat is eerder welkome voeding voor de plant. Zodra plantaardige materiaal volledig verteerd is, stopt de ontwijking en groeien de wortels gewoon verder.

Deze kennis kan van nut zijn voor boeren en hobbytuinders. Vermijd het in de grond werken van onverteerde of half verteerde plantenresten. Dan zullen de (nut)planten beter groeien.  Voor wetenschappers en plantenveredelaars kan het een motivatie zijn om plantgoed te ontwikkelen dat zich niet door rottende plantenresten laat afschrikken en geen nadelige gevolgen ondervindt van de veranderde zuurgraad.

Deze blog is een voortzetting van het boek Duurzaam groen en welzijn - Gratis voor nieuwe donateurs van Stichting Groen Weert. (www.groenweert.nl).|
Deel dit bericht met je netwerk via onderstaande buttons.  

WVL-BUSINESS SKILLS #ebooks
Loopbaan inspiratie op je e-reader
https://www.bravenewbooks.nl/wvl-business-skills 
Ook bij Kindle en je favoriete boek shop.

 

woensdag 1 juli 2026

Hebben bomen ook nachtrust nodig?

 

Bomen zijn levende wezens. Hoewel ze geen centraal zenuwstelsel hebben, lijkt het wel alsof ze een bepaalde vorm van intelligentie hebben. Ze reageren op aanvallen en veranderingen in hun omgeving en communiceren met soortgenoten en bondgenoten door middel van chemische stoffen via de lucht, via de wortels en via schimmels. 

Geen brein, maar wel een stofwisseling waarmee koolstof wordt omgezet in bouwmateriaal, suikers en afweerstoffen.

Bomen hebben ook slaap nodig. De stofwisseling, onder andere de fotosynthese, moet worden stilgelegd. Die nachtrust hebben bomen nodig om vrije radicalen af te bouwen. 

Als bomen in steden te dicht bij straatlantarens staan wordt dat afbouwen van vrije radicalen gehinderd en dat zorgt, dat de vitaliteit van bomen steeds een stapje slechter wordt. Ook sierverlichting in bomen hangen is dus schadelijk. 

Als bomen hun nachtrust niet krijgen kunnen de knoppen te vroeg uitlopen waardoor ze mogelijk bevriezen. In de herfst kunnen ze hun blad te vroeg laten vallen, waardoor ze minder reserve voor de winter kunnen opbouwen. Ook de aanmaak van afweerstoffen wordt gefrustreerd zodat de bomen vatbaarder voor ziekten en vraat worden.
Dit alles zet een rem op hun vermogen om ecosysteemdiensten te kunnen leveren.

Ook bomen hebben recht op een gezonde nachtrust om gezond oud te kunnen worden.

Deze blog is een voortzetting van het boek Duurzaam groen en welzijn - Gratis voor nieuwe donateurs van Stichting Groen Weert. (www.groenweert.nl).|
Deel dit bericht met je netwerk via onderstaande buttons.

Lees e-books Business Skills: https://www.bravenewbooks.nl/wvl-business-skills carrière inspiratie voor je e-reader.

vrijdag 29 mei 2026

Planten passen hun groeisnelheid aan die van de buren aan.

 

Planten verspreiden geurstoffen waarmee ze communiceren met hun omgeving. Denk aan soortgenoten, andere plantensoorten, insecten en planteneters. Ja ook mensen zijn er gevoelig voor. We ruiken de geur van hun bloemen en bij kruiden zelfs van de groene delen. Dit zijn vluchtige organische stoffen, ook bekend als VOS. Via deze stoffen en door middel van signalen via bodemschimmels communiceren plant voortdurend met hun omgeving.

Deze signaalstoffen bestaan met namen uit benzonitril, linalool en octanal. De samenstelling van deze geurcocktail geeft informatie over gevaar, aanbod van voedsel (voor bestuivers) en zelfs over de groeisnelheid. 

Planten reageren  door bij gevaar het gehalte aan plant-specifieke afweerstoffen te verhogen. En als blijkt dat de groeisnelheid van de buren de eigen groeisnelheid dreigt te overtreffen zetten planten de eigen groei in een hogere versnelling.  Dit hebben Zweedse wetenschappers recent ontdekt bij typische laboratoriumplanten. Deze geurcommunicatie is universeel, want de planten reageerden ook op de groeisnelheid van andere soorten. Met name hierdoor gaan de onderzoekers er vanuit dat dit verschijnsel in het hele plantenrijk voorkomt. Al zal de respons per soort kleine verschillen vertonen. Dit verklaart dan ook waarom bepaalde planten de andere kunnen overwoekeren.

Dit beweegt twee kanten uit. Als de buurman een lagere groeisnelheid heeft wordt de eigen groei verlaagd. Dat bespaart energie, die de plant liever in vruchtzetting investeert. Is de buurman sneller, dan wordt de eigen groeisnelheid ook verhoogd, want je wilt natuurlijk overleven en daarvoor moet je licht kunnen opvangen. De genexpressie die hierbij hoort is universeel en wordt gemeten in alle plantdelen. Zo zal bijvoorbeeld een grove den die solitair staat relatief laag blijven en de takken breed uit laten groeien. In een plantage, zoals we die in Nederland veel zien, groeien de dennen snel en recht omhoog.

Deze blog is een voortzetting van het boek Duurzaam groen en welzijn - Gratis voor nieuwe donateurs van Stichting Groen Weert. (www.groenweert.nl).|
Deel dit bericht met je netwerk via onderstaande buttons.

Lees e-books Business Skills: https://www.bravenewbooks.nl/wvl-business-skills
carrière inspiratie voor je e-reader.


vrijdag 15 mei 2026

Neem geen planten als souvenir mee naar huis

foto gemaakt inToscane
 Jazeker, ik heb me er zelf ook wel eens aan schuldig gemaakt. Denk bijvoorbeeld aan een stekje van een vijg van de camping in Zuid-Frankrijk, een stekje van een (witte) oleander uit Toscane. Daarvan bracht ik ook zaad mariadistel mee.
Fout! zeggen Europese natuurorganisaties. Laat die stekjes en zaden waar ze thuis horen.

Waarom dan? Een paar zaden van een veel voorkomende plant maakt toch niet uit.

Jawel, zeggen de biologen. En daarom zijn ze dit jaar met een voorlichtingscampagne gestart met #PlantHealth4Life. Laat planten en zaden op je vakantiebestemming. Soms mag het so wie so niet en moet je deze souvenirs bij de douane achterlaten.

De reden voor dit 'negatief reisadvies' is, dat je met uitheemse planten plagen en ziekten mee naar huis kunt brengen. Door de klimaatverandering staan lokale ecosystemen onder druk en door intensief verkeer over de hele globe  versnelt de verspreiding van ziekten en plagen. Dus, alsjeblief! doe daar niet aan mee. Zo draag je bij aan een veilig ecosysteem en voedselbeschikbaarheid.

Maar een paar zaden of een stekje maken toch niets uit? Wel, daar valt wat over te zeggen. De planten kunnen zich buiten hun vertrouwde omgeving ontwikkelen tot woekeraars. Daarmee dreigen ze inheemse planten te verdringen. Daar hebben we inmiddels al meer dan genoeg van. Daarnaast kun je met stekjes en zaden eitjes en larven van plaaginsecten meebrengen. Als die niet door lokale rovers in toom worden gehouden vormen ze een bedreiging voor inheemse soorten. Dat is niet leuk als je tuin ervan te lijden heeft, maar erger is het als dit de voedselproductie verstoort.
Hetzelfde geldt voor schimmels, bacteriën en virussen.

Wil je een aandenken van je vakantie? Maak dan een mooie foto.


Deze blog is een voortzetting van het boek Duurzaam groen en welzijn - Gratis voor nieuwe donateurs van Stichting Groen Weert. (www.groenweert.nl).|
Deel dit bericht met je netwerk via onderstaande buttons.

Lees e-books Business Skills: https://www.bravenewbooks.nl/wvl-business-skills carrière inspiratie voor je e-reader.

Ook bij bol.com


dinsdag 5 mei 2026

Als de dokter je het bos in stuurt

 

In Japan is het al heel lang een gevestigde traditie: bosbaden. De dokter schrijft je een boswandeling voor. Het idee hierachter is, dat een verblijf in een bos je gezondheid bevordert. Dat willen Europese onderzoekers graag toetsen. Is het een kwestie van zelfsuggestie of is het ook fysiek aantoonbaar?

In de Vogesen is een proefproject gestart en de resultaten zijn veel belovend. Bij eerdere onderzoeken in Frankrijk en Scandinavië werd al een cocktail van vluchtige stoffen vastgesteld, die direct invloed hebben op de fysiologie van mensen. Die gassen zorgen voor verlaging van cortisol en een actiever immuunsysteem. In het nieuwe Europese onderzoek worden dezelfde effecten op welzijn en gezondheid bevestigd. Wel wil men nog uitzoeken of er verschillen zijn in boomsoorten, seizoensinvloeden of biodiversiteit. We wachten het af.

Het idee dat de dokter je binnenkort een 'driemaal wekelijkse boswandeling' voorschrijft is dan ook helemaal niet vergezocht. Het is gratis en het effect is aantoonbaar. Kan nog een serieuze concurrent van de apotheek worden.

Deze blog is een voortzetting van het boek Duurzaam groen en welzijn - Gratis voor donateurs van Stichting Groen Weert. (www.groenweert.nl).|
Deel dit bericht met je netwerk via onderstaande buttons.

Lees e-books Business Skills: https://www.bravenewbooks.nl/wvl-business-skills carrière inspiratie.

Deze roman/thriller is ook te koop via
BOL.com.

zaterdag 4 april 2026

Zijn we klaar voor extreem klimaat?

 
Foto: Pixabay
In opdracht van het Planbureau voor de Leefomgeving heeft Wageningen University & Research onderzocht in hoeverre Nederland klaar is voor de klimaatverandering, waarmee we de komende jaren geconfronteerd worden. We krijgen steeds meer te maken met extreme weersomstandigheden, meer hitte, droogte en wateroverlast.
Wat zijn de kansen en risico's voor de natuur (o.a. natuurbranden) en de landbouw?

De onderzoekers keken met name naar op natuur gebaseerde oplossingen. Natuurlijk zijn er ook technologische oplossingen denkbaar, maar die vergen forse investeringen, terwijl de natuur het nagenoeg gratis voor ons oplost. Op voorwaarde dat je voor de natuur de juiste uitgangspunten waarborgt. 

We moeten dringend keuzes maken

Extreme weersomstandigheden kunnen de dagelijkse gang van zaken flink verstoren en flinke schade veroorzaken. Daarnaast zal ook de zeespiegelstijging voor ons laaggelegen land forse problemen veroorzaken. Dat levert niet alleen een veiligheidsrisico op voor de lager gelegen delen van Nederland, maar zal ook nadelige gevolgen hebben voor o.a. de landbouw. Voedselproductie komt hiermee onder druk te staan en daarmee ook onze export van voedingsmiddelen. Vergeet niet, dat we ongeveer 75% van de (huidige) landbouwproductie exporteren. De vraag is wie dan straks voorrang krijgt, de export of de binnenlandse markt.

De onderzoekers benadrukken dat ons land ingrijpende keuzes moet maken. We kunnen de gevolgen van klimaatverandering niet volledig ombuigen. Daarvoor stelt ons land in het mondiale beeld te weinig voor. We kunnen wel proberen de gevolgen van de klimaatverandering met lokale maatregelen een beetje te dempen. De scherpe kantjes eraf halen. Hoever willen we daarmee gaan? Wie gaat dat betalen? En welke maatregelen krijgen prioriteit? Dit zijn politieke keuzes, die bepalen hoe we ons tegen klimaatextremen wapenen. En of dat allemaal wel genoeg is. 

Conclusie van het WUR-rapport is dat we zulke keuzes nog niet hebben gemaakt. Anders gezegd, zij adviseren de beleidsmakers dat zij keuzes moeten maken hoe we dit allemaal willen gaan doen. Dat zal een moeilijke opgave zijn in een tijd, dat de regering ook geconfronteerd wordt met een energiecrisis.

Deze blog is een voortzetting van het boek Duurzaam groen en welzijnGratis voor donateurs van Stichting Groen Weert. (www.groenweert.nl).|
Deel dit bericht met je netwerk via onderstaande buttons.

600 Square Miles ook te koop via
Bol.com.