Groen en duurzame energie

Het gebruik van fossiele brandstoffen is in 10 jaar tijd ongeveer 180% duurder geworden. De voorraden zijn eindig en de energiebedrijven beginnen zo langzaamaan de bodem van de put te zien. Met de traditionele kernenergie redden we het ook niet, de uraniumvoorraden reiken voor hooguit 10-15 jaar en deze techniek is zeer omstreden. Thorium gesmolten zout reactors zouden een veilig alternatief voor de stroomvoorziening kunnen zijn, maar deze techniek is nog lang niet operationeel inzetbaar. Ondertussen moeten we zuinig omgaan met wat we hebben en daarmee tevens de kosten verlagen en vervuiling verminderen. Met groen in onze leefomgeving valt zeker winst te halen.

Foto Pixabay: Groen dakterras in Parijs

Wat kunnen we van de boeren van eeuwen geleden leren? Zij plantten vaak een rij leibomen aan de zuid/west zijde van hun boerderij. Daarmee werd de straffe wind uit die zuid-westhoek tegengehouden en dat zorgde voor een beter leefklimaat in woning en bedrijf. Door een goede plaatsing van de bomen bespaar je tot 10% op de energiekosten. In de winter bespaar je zo op stookkosten en in de zomer zorgen de bomen voor verkoeling. Doordat de windlast op het gebouw afneemt zijn er ook minder kosten voor slijtage en stormschade. Een paar bomen voor je huis leveren dus in een reeks van jaren aanzienlijke besparingen op. De bomen in singels en lanen hebben ook vandaag nog hetzelfde effect. Koester die bomen.

Groene daken

Groene daken hebben eveneens een groot effect op energie- en kostenbesparing. Dat heeft een aantal oorzaken. De voordelen van groene daken zijn zo groot, dat gemeenten dat met speciale acties en subsidie stimuleren. Natuurlijk moet je dak er wel geschikt voor zijn. Alleen platte of licht hellende daken komen in aanmerking.

Geef ook ruimte aan mos, want dat filtert de lucht optimaal.

Planten gebruiken voor hun fotosynthese tot wel 70% van de instraling van de zon. Daarbij wordt ook water verdampt. Water is het transportsysteem in de plant, die mineralen vanuit de wortels naar de rest van de plant brengt. Op daken kan dit proces tot 40 graden verkoeling geven. Op een conventioneel (onbeplant) dak kan de temperatuur tot zo'n 70-80 graden oplopen. Door beplanting is de dakconstructie beschermt tegen de elementen en blijft de temperatuur tot ongeveer 35 graden beperkt. en dat heeft gevolgen:

• De zonnewarmte dringt niet door tot in het gebouw. Het blijft koeler, zodat het binnenklimaat aangenamer is. Wie gebruik maakt van airconditioning bespaart zo aanzienlijk op de stroomkosten. Eigenlijk heb je dan geen airco meer nodig.
  In de winter vormt het groen een extra laag isolatie, zodat er op verwarmingskosten gespaard kan worden. Bij verwarmde zolders zijn die besparingen hoger dan bij onverwarmde zolders.
  In steden in de omgeving van groene daken is de temperatuur in de zomermaanden gemiddeld 1,5 graden lager. Dit draagt bij aan het beperken van hittestress.
  
• Zonnepanelen hebben een ideale werkingstemperatuur van ongeveer 25 graden. Op een conventioneel dak betekent dit, dat het rendement drastisch verlaagd wordt. Met een groen dak komt de omgevingstemperatuur dichter bij die optimale werkingstemperatuur en het rendement blijft behouden.
  Het gebeurt vaak dat mensen die zonnepanelen op het dak hebben liggen de bomen willen kappen, die voor schaduw op de panelen zorgen. Het effect is dat de temperatuur op het dak zodanig stijgt, dat het rendement van de panelen met wel 20% achteruit gaat. Het kappen van de bomen heeft dus niet het beoogde effect, integendeel.
  Groene daken bevorderen ook de biodiversiteit, zeker in de steden is dat belangrijk.
  Veel groene daken worden met sedum beplant. Deze vetplantachtige soort is goed bestand tegen de omstandigheden op het dak. Maar ze draagt weinig bij aan biodiversiteit en de filtercapaciteit voor fijnstof is uiterst gering. Dan zijn bloemrijke kruiden niet alleen fleuriger, ze doen meer voor de biodiversiteit en filteren de lucht beter. En geef ook ruimte aan mos, want dat filtert de lucht optimaal.
  
• De kosten voor aanleg van een groen dak zijn hoger dan wanneer je het 'kaal' laat. Toch verdient zich die extra investering vaak al binnen enkele jaren terug. Afhankelijk van de constructie, beplanting en energiebehoefte ligt dit tussen 3 en 13 jaar. Een conventioneel dak kost per jaar ongeveer € 1,33 per vierkantenmeter. Een groen dak levert per jaar € 0,67 per vierkantenmeter op. Dit effect is niet alleen te wijten aan de isolatie, maar ook omdat een groen dak dubbel zolang meegaat, waardoor je veel lagere afschrijvingskosten hebt. Als er zonnepanelen in het spel zijn is de opbrengst zelfs hoger.
  

Als er 60 miljoen vierkantenmeter dakgroen wordt aangelegd levert dat gemiddeld ongeveer € 30 miljoen aan besparing op aardgas op. De andere besparingen zijn dan niet eens meegerekend.
Ook bomen, die woningen beschermen leveren een flinke besparing op. Als 50.000 woningen zo beschermd kunnen worden, besparen we gemiddeld per jaar € 4,4 miljoen op aardgas.

Veel gemeenten stimuleren de aanleg van groene daken met subsidie. Woon je in Weert? Dan loont het om eerst eens te kijken of je pand voor dakgroen geschikt is: Groene dakenkaart. Geschikt? Kijk dan nog eens op de site van Heerlijk Weert hoe je voor subsidie in aanmerking komt.

Lees meer over maatschappelijke en economische baten van groen: Groen loont.

Deze blog is een voortzetting van het boek Duurzaam groen en welzijn
Abonneer je op de nieuwsbrief: http://eepurl.com/bRSGNP
Deel dit bericht met je netwerk via onderstaande buttons.

Bomen inzetten voor schonere lucht

Om te beginnen een paar cijfers. In Nederland sterven jaarlijks rond 3000 mensen als gevolg van blootstelling aan verhoogde concentraties fijnstof. Het aantal mensen dat ziek wordt door fijnstof, is een veelvoud hiervan en dat werkt verhoging van de zorgkosten in de hand.
Een volwassen boom van 80 jaar en ouder vangt evenveel fijnstof af als een personenauto over 20.000 kilometer produceert. Bomen met smalle of harige bladeren zijn het effectiefst. En een wand van 15-17 vierkantenmeter die begroeid is met klimop heeft dezelfde capaciteit. En dan mos: 14 gram per vierkantenmeter. Een aanrader voor groene daken!

Luchtverontreiniging is slecht voor de gezondheid. In het verleden stierven zelfs de bossen door ongewenste gassen in de lucht. Gelukkig is dat inmiddels aanmerkelijk verbeterd, maar voor mensen en dieren zijn er nog steeds knelpunten, die de gezondheid schaden. Het RIVM monitort voortdurend de luchtkwaliteit en dat kun je van uur tot uur volgen op

Foto Pixabay: Luchtvervuiling

http://www.atlasleefomgeving.nl/kijken , kies "Luchtkwaliteit". En zoom vervolgens in op je eigen omgeving.
In de steden en langs snelwegen is de luchtkwaliteit vaak slecht. Zeker als er weinig wind staat. De verontreinigingen worden dan slecht verspreid en blijven in het gebied hangen. Door inwerking van zonlicht kan zo gemakkelijk smog ontstaan.

De boosdoeners

De lucht wordt verontreinigd door de aanwezigheid van bepaalde stoffen, die er niet in horen te zitten: de boosdoeners. Natuurlijk is het altijd beter iets aan de bron te doen, dan de gevolgen op te ruimen. Dat is symptoombestrijding. Maar zolang die missie onvoldoende slaagt is het goed om het lijden te verzachten door de inzet van groen. Bomen zijn in dit opzicht het meest effectief. Maar onderschat klimop en mos niet, zoals ik hierboven al beschreef. Maar wat zijn dan de boosdoeners?

Een rijk bodemleven is dus ook belangrijk in de strijd tegen fijnstof.

Fijnstof is met stip het grootste probleem. Dan bedoelen we het stof dat met 10PM wordt aangeduid. Dit is extreem fijn stof, dat tot diep in de longen en ander weefsel kan doordringen. Daar veroorzaakt dit fijne stof lichamelijke klachten die uitmonden in astma, COPD, hart- en vaatziekten en mogelijk ook kanker.
Met groen kunnen we te hoge concentraties fijnstof bestrijden. Naaldbomen dragen doorgaans het hele jaar door bladeren en door hun smalle bladstructuur zijn ze zeer effectief. Struiken en hagen dragen ook een steentje bij, vooral omdat ze windstromen afremmen en omhoog naar de boomkroon duwen. Ook plakkerige oppervlakten als gevolg van hars en honingdauw vangen fijnstof in. Het meeste stof wordt bij een regenbui naar de bodem gespoeld en een deel wordt dan via het riool afgevoerd. Een ander deel kan door bodemleven, vooral schimmels en bacteriën, geneutraliseerd worden. Een rijk bodemleven is dus ook belangrijk in de strijd tegen fijnstof.

CO2 is een gevolg van de verbranding van organische stoffen. Dit gas is een belangrijke bouwstof voor planten. In het fotosynthese proces wordt koolstof van zuurstof gescheiden. De koolstof gebruikt de plant als bouwstof en om suikers te maken. Het afvangen van CO2 is dus wel een belangrijke eigenschap van planten. De zuurstof is een afvalproduct, dat via de bladeren de plant weer verlaat. Nu is het niet zo dat bomen belangrijk zijn omdat ze zuurstof produceren, want ze gebruiken ook zuurstof in hun stofwisselingsprocessen. Het netto resultaat is bijna 0. Om ons zuurstofgehalte te waarborgen moeten we vooral de oceanen gezond houden. Daar wordt niet alleen het grootste deel van CO2 vastgelegd, maar ook de meeste zuurstof aan de atmosfeer afgegeven.

Om ons zuurstofgehalte te waarborgen moeten we vooral de oceanen gezond houden. 

Stikstofoxiden zijn eveneens een gevolg van verbrandingsprocessen, vooral door het verkeer. Door inwerking van zonlicht kan ook ozon ontstaan. Hier moeten ook vluchtige organische verbindingen genoemd worden. Te hoge concentraties zijn schadelijk voor planten en dieren. 

Tot bepaalde concentraties worden stikstofoxiden en ozon via de openingen in bladeren door planten opgenomen en gebruikt in de eigen stofwisseling. Dit is nodig voor groei en voor de aanmaakt van afweer- en signaalstoffen. Planten en bomen met een groot glad blad (dikke cuticula) zijn zeer effectief in het opnemen van stikstofoxiden en ozon. Denk bijvoorbeeld aan esdoorns.
Er zijn echter ook bomen, die zelf verhoogde concentraties vluchtige organische verbindingen uitstoten. Dat zijn onder andere de amberboom, platanen, populieren en eiken. Hier zal men bij de planning van openbaar groen aan moeten denken; door de verkeerde bomen te planten kan 's zomers smog eerder bevorderd dan verminderd worden.

Baten

Wat levert dat op? Hier een paar voorbeelden met betrekking tot fijnstof. Een nog niet volwassen boom in de stad van ongeveer 25 jaar levert een jaarlijkse baat van € 40,-. In een gemeente met 30.000 stadsbomen en 20.000 particuliere bomen is dat een flink bedrag: Liefst € 2 miljoen per jaar, waarschijnlijk méér, want volwassen bomen van 80 jaar en ouder zijn nog effectiever.
Klimop komt op € 2,40 per m2, per jaar. In plaats van klimop wordt vaak ook gekozen voor wilde wingerd, die levert slechts € 1,60 per m2/jaar op. 

En dan het dak op. Mos brengt het op € 5,60 per m2 per jaar. Een dak begroeid met sedum komt slechts op 4 cent per m2/jaar, maar daar staat tegenover dat sedum veel stikstofoxiden en vluchtige organische verbindingen neutraliseert.
Bovendien zorgt een groen dak ervoor dat:

• de dakconstructie langer meegaat.
• het dak beter geïsoleerd is.
• de temperatuur 's zomers tot maximaal 35-38 graden stijgt, waardoor zonnepanelen het goed blijven doen. Bij 75 graden op een 'kaal' dak vermindert de effectiviteit met liefst 20%.

Onder de streep gaat het dus om aanzienlijke bedragen. Meer groen levert dus méér baten op. En als vanzelf: minder groen verlaagt de baten. Vooral in de steden is hier veel te winnen. En natuurlijk te verliezen als het groen verminderd wordt ten behoeve van meer beton. 

Is het je opgevallen? Nergens in dit verhaal is gras genoemd (tot nu dus). Gras biedt ten aanzien van baten door gezonde lucht geen of marginale voordelen. Wel is gras belangrijk om sociale cohesie en beweging in de buitenlucht te stimuleren. En in die zin heeft het dus zeker een functie, maar dat is een ander hoofdstuk.

Lees meer over maatschappelijke en economische baten van groen: Groen loont.

Deze blog is een voortzetting van het boek Duurzaam groen en welzijn
Abonneer je op de nieuwsbrief: http://eepurl.com/bRSGNP
Deel dit bericht met je netwerk via onderstaande buttons.

Groen en eigen huis

Hoewel het economisch weer wat beter gaat kampen nog steeds veel woningbezitters met het feit dat hun huis nog 'onder water staat'. De hypotheekschuld in nog steeds hoger dan de executiewaarde van hun woning. Dat maakt veel landgenoten nerveus. De vraag in het kader van deze blog is dan: kan vergroening daar iets aan doen? 

Voor een huis in het groen wordt meer betaald. 

Als je huis "onder water" staat en het ziet eruit als op de foto bij dit artikel, dan kan vergroening je niet meer helpen. Het huis wordt niet méér waard door nog meer planten in de voortuin te zetten. De situatie is totaal anders als je tuin er karig bijligt en ook in de omgeving het openbaar groen ontbreekt. Laat je dan inspireren door deze foto, want het kan duizenden Euro's verschil maken. Gemiddeld zo'n 15% meerwaarde door vergroening.

Ook waterpartijen en openbaar groen binnen een straal van 400 meter hebben dit effect. Wees dus blij met vijvers, bomen, struiken en parkjes in de buurt van je huis. Het maakt dat je huis meer waard is. Waarom? Omdat het gewoon plezieriger en gezonder wonen is.

Geveltuinen

 In de stad zijn er natuurlijk talrijke huizen die direct aan het trottoir grenzen. Geen ruimte voor een voortuin. En soms zelfs weinig plek voor een achtertuin. Als het om waardevermeerdering van je woning gaat, is vooral van belang hoe het er aan de voorkant uitziet. In zo'n geval kun je een geveltuin overwegen. In veel gemeenten mag je een stoeptegel (30 cm) tot 45 cm vrijmaken om planten langs de gevel te zetten. Zet er geen bomen in, zo dicht tegen de gevel is dat niet verstandig. Kleine struiken en planten of klimplanten zijn wel geschikt.  Dan kan het net zo gezellig uitzien als op de foto hiernaast, een straatje in Haarlem. Wie wil hier nou niet wonen?

Het is vooral van belang hoe het er aan de voorkant uitziet.

Aan zulke straten in de binnensteden betreft het vaak huurwoningen. Als je een geveltuin overweegt is het verstandig om dit eerst even met de verhuurder af te stemmen. Ook als je klimplanten wilt planten, want sommige soorten hechten zich aan de muur en dat laat hardnekkige sporen na.

Overleg ook met de buren. Als de hele blok meedoet wordt het er alleen maar mooier van. Bedenk ook dat sommige soorten erg goed zijn in het filteren van ongewenste gassen en fijnstof. Bijvoorbeeld klimop. En al dat groen verlaagt 's zomers de temperatuur in de stad. De hele buurt profiteert daarvan.

Daktuinen

Als je dak geschikt is voor beplanting, overweeg dan daar serieus werk van te maken. Verharde oppervlakten in de steden zijn de belangrijkste oorzaak van het hitte-eiland effect. En verhardingen zorgen voor versnelde afvoer van regenwater, wat wateroverlast kan veroorzaken. Met de klimaatverandering wordt dit een serieus probleem voor stedelingen. 

Op daken kan de temperatuur tot 70-80oC oplopen. Dat straalt uit naar de omgeving waardoor het in de nachten minder afkoelt en de volgende dag weer sneller opwarmt. Zo cumuleert de warmte in de stad. Door vergroening blijft de temperatuur op daken op ongeveer 35oC.  In de winter kan een groen dak de kou beter buiten houden en dat scheelt weer in stookkosten. Sommige gemeenten geven subsidie als je een groen dak aanlegt. Informeer maar eens bij je gemeente.

Op daken waar het 70 graden wordt daalt het rendement van zonnepanelen met wel 20%.

Wat veel mensen niet weten is, dat zonnepanelen bij hoge temperaturen een lager rendement hebben. Op daken waar het 70 graden wordt daalt het rendement van zonnepanelen met wel 20%. Als je met beplanting op het dak de temperatuur kunt beperken tot 35 graden, dan lijdt het rendement van de zonnepanelen er niet onder. Ook dit is een goede reden voor groene daken.

Criminaliteit

In wijken met veel groen is de kleine criminaliteit wel 42% lager dan in 'grijze' wijken. Dat heeft vooral te maken met sociale cohesie, die het gevolg is van groen in de wijk. Mensen kennen elkaar beter en de sociale controle fungeert uitstekend. Daar kan geen WhatsApp-buurtpreventie tegenop.

Wel moeten we daarbij aantekenen, dat bepaalde vormen van groen een onveilig gevoel geven.  Het idee dat iemand achter een boom of struik in een hinderlaag kan liggen, geeft vooral vrouwen een onbehaaglijk gevoel. Vooral 's nachts. Het is maar een gevoel, want het is effectief veiliger. Maar toch.....

In veel steden wordt daar nu rekening mee gehouden. Door aangepaste beplanting en gerichte openbare verlichting kan dit worden tegengegaan. De beplanting is transparanter en de struiken en hagen worden laag gehouden. De veiligheid scoort beter, gaat van gemiddeld 86% naar 89%.

Voor gemeenten is het aanleggen van parken in de binnensteden lucratief. De woningen in de directe omgeving worden zo interessanter gevonden door hoger opgeleiden. Die zorgen voor hogere bestedingen bij de stadse winkels en horeca. Ook stijgt geleidelijk de waarde van het vastgoed, zodat de gemeente hierdoor meer belastingen kan innen. Groen loont dus echt.

Lees meer over maatschappelijke en economische baten van groen: Groen loont.

Deze blog is een voortzetting van het boek Duurzaam groen en welzijn
Abonneer je op de nieuwsbrief: http://eepurl.com/bRSGNP
Deel dit bericht met je netwerk via onderstaande buttons.

Recreatie biedt kansen

Rondom de steden is er een tekort van 20% aan ruimte om buiten de recreëren. Mensen hebben die ruimte nodig om te wandelen of te fietsen. Dit cijfer is een gemiddelde, want rondom de grote steden in de Randstad gaat het om een tekort van 40-70%.  Volgens een onderzoek van de ANWB heeft de Nederlandse bevolking behoefte aan meer bossen voor intensieve recreatie. Er zou tot 2030 zo'n 30.000 ha extra aangelegd moeten worden. Dat is met name voor de kinderen belangrijk, want sinds midden jaren '90 is het aantal kinderen dat nog buiten speelt gehalveerd.

Foto Pixabay. Ontspannen in de bossen.

We trekken de hele wereld rond op zoek naar natuur en cultuur, liefst de plekken waar beide met elkaar verweven zijn. Dat schenkt ons een moment van geluk. Een hele bedrijfstak verdient hier een dikke boterham aan. Uiteindelijk ontdekken we dat we dit allemaal gewoon om de hoek kunnen vinden. Ons eigen land biedt net zulke mooie en niet minder indrukwekkende natuur. Je kunt er vaak op de fiets naartoe.

Toegegeven, zoals uit de introductie blijkt, is er ook een tekort aan groene landschappen. Maar dat biedt kansen. Als bestuurders eenmaal accepteren dat de mensen, vooral de stedelingen, grote behoefte hebben aan een groene omgeving om te ontspannen, dan komen er middelen vrij om hierin te investeren. Je investeert namelijk in een gezondere bevolking van de almaar groeiende steden. Bovendien biedt uitbreiding van groene ruimte kansen voor ondernemers.  Kijk naar enkele bezoekersaantallen: Amsterdamse Bos: 6,5 miljoen, Haagse Bos: 2 miljoen, Haringvliet: 2,9 miljoen. Maatschappelijke en economische baten gaan hier hand in hand.

Vijfde plek

Onderzoek van Natuurmonumenten naar het belang van natuurbescherming wees uit dat 96% van de Nederlandse bevolking natuur en milieu erg belangrijk vindt. Het komt hiermee op de vijfde plek van maatschappelijke onderwerpen. Hoger zelfs dan sociale uitkeringen. Naar aanleiding van Prinsjesdag 2016 werd kinderen van basisscholen hoe zij het geld zouden verdelen. Op één kwam defensie en op twee de natuur. De komende generatie geeft duidelijk aan, dat ze natuur een belangrijke plek geeft.

Kinderen zetten natuur op de tweede plaats in de rijksbegroting.

Openbaar groen biedt ook commerciële kansen. Een voorbeeld: het stadspark Sonsbeek in Arnhem realiseerde in 2006 een omzet van 4,8 miljoen Euro. Binnen de steden is het belangrijk om kleine, zogenaamde postzegelsparkjes aan te leggen. Bij voorkeur op maximaal 600 meter afstand van elkaar. Daarnaast is er in steden ruimte voor één of meer stadsparken, die ruimte geven aan wandel- en fietspaden, sport- en spelvelden ligweiden en waterpartijen om te vissen en te roeien. Om zulke activiteiten te faciliteren zijn bijvoorbeeld attributen nodig. Dat biedt kansen voor winkels. Daarnaast hebben mensen behoefte aan consumpties, wat kansen biedt voor horeca. Grote parken beschikken vaak over ruimte voor evenementen, zodat de beheerder/eigenaar van het park ruimte kan verhuren. Denk ook aan verblijfsrecreatie, bijvoorbeeld hotels en campings. Dat alles stelt één belangrijke voorwaarde, de aanwezigheid van een groen landschap.

Ook agrarische activiteiten rond de steden vervullen een belangrijke functie op dit terrein. Het groene landschap is een attractieve omgeving voor recreatie. Daarnaast worden vooral de kinderen geconfronteerd met de herkomst van hun eten. En menige boer verkoopt zijn (streek)producten ook aan huis. En, ik mag het eigenlijk niet stimuleren, stiekem een appeltje uit een boomgaard pikken heeft wel iets speciaals.

Wat kunnen gemeenten hieraan verdienen? De panden die recreatie faciliteren leveren Onroerend Zaak belasting op. Er worden vergunningen verleend en over verblijfsrecreatie wordt toeristenbelasting geheven.
Al dat groen fungeert ook nog eens als een waterbuffer tegen extreme neerslag en het biedt verkoeling op warme zomerdagen. 

Lees meer over maatschappelijke en economische baten van groen: Groen loont.

Deze blog is een voortzetting van het boek Duurzaam groen en welzijn
Abonneer je op de nieuwsbrief: http://eepurl.com/bRSGNP
Deel dit bericht met je netwerk via onderstaande buttons.

Groene stad voor lagere zorgkosten

In 2012 telde het CBS 2572 ziekenhuisopnamen per 10.000 inwoners. De trend laat ook voor de jaren erna een stijging zien. Daardoor zullen de zorgkosten voorlopig nog met 4% per jaar stijgen. Dat komt niet alleen door de vergrijzing, maar ook omdat jongeren een slechtere gezondheid blijken te hebben. Hun aandeel in de zorgkosten neemt flink toe.

Foto: Pixabay. Stijgende zorgkosten.

Straks moeten de ouderen de zorgkosten voor de (ongezonde) jeugd dragen, in plaats van andersom.

De niet geringe opdracht voor de komende jaren zal zijn, om meer mensen fit en gezond oud te laten worden. Dat geldt niet alleen voor de senioren van nu, maar ook voor allen die nu nog jong zijn en ooit ouder zullen worden. Om de zorg betaalbaar te houden moeten we daarom ook voor een gezondere jeugd zorgen. Anders stapelen de kosten voor jongeren zich bovenop de zorgkosten voor de ouderen. Dan loopt het uit de hand.

Mensen in groene steden voelen zich niet alleen gezonder, ze zijn het ook. Vergeleken bij mensen die in buurten leven waar geen of weinig groen voorhanden is gebruiken de mensen uit groene wijken (met minimaal de norm van 75m2 per woning binnen 300 meter):

• minder huisartsbezoek.
• minder overgewicht en obesitas.
• minder depressies.
• minder allergieën en astma.
• minder hoge bloeddruk.
• minder hartklachten.
• minder darmstoornissen.
• minder migraine.

Dit effect is het grootst bij kinderen, ouderen en lageropgeleiden. Dit is wel de grootste bevolkingsgroep. Hier is dus winst te halen.
Daarnaast is een normaal licht/donker ritme erg belangrijk.

Mensen in groene steden voelen zich niet alleen gezonder en gelukkiger, ze zijn het ook. Hoe meer groen in hun omgeving, hoe groter dat effect. Akkerland, weiden, bossen en heiden rondom de stad tellen daar zeker mee. Mits dit redelijk eenvoudig te bereiken is. In grote steden kan dat een probleem zijn en dat zijn kleine parken op regelmatige afstand (zogenaamde postzegelparken) een goede oplossing.

 Snel herstel

Het grootste voordeel van een groene omgeving is, dat mensen sneller herstellen van stressvolle situaties of aandachtsmoeheid. Vrijwel alle hierboven opgesomde aandoeningen hebben iets met (aanhoudende) stress te maken. Wie zich sneller kan ontspannen zal minder snel ziek worden.

Wie als kind in een groene omgeving kon spelen zal als volwassene beter kunnen opgaan met de verantwoordelijkheden in een complexe samenleving. Ook sociale vaardigheden zijn bij deze kinderen beter ontwikkeld. Dat is nog niet alles. Wie dagelijks een wandeling in een groene omgeving kan maken, bijvoorbeeld tijdens de lunchpauze, ontwikkelt een beter geheugen: de hippocampus groeit met 2%. 

Groene ziekenhuizen

Al in de jaren '80 was bekend dat mensen die na een operatie zicht hebben op groen, zoals bomen en struiken, gemiddeld 2 dagen eerder herstellen en minder (pijn)medicatie gebruiken. Steeds meer ziekenhuizen integreren daarom groene elementen in hun gebouwen en omgeving. Er zijn ruimten waar dit niet gewenst is, maar daar volstaat ook een mooie natuurposter of fotobehang.

Wat levert zo'n groene interventie op? Dat is vooralsnog een onbeantwoorde vraag. Daarom startte de Vrije Universiteit in samenwerking met onder andere vijf ziekenhuizen en het IVN een meerjarig onderzoek, dat in 2019 wordt afgerond.

In meerdere zorginstellingen wordt groen gebruikt voor het welzijn van de patiënten. Bijvoorbeeld om dementerende ouderen meer rust te geven. Zij komen tot rust in speciaal ingerichte tuinen waar ze planten kunnen zien, ruiken en aanraken. Dat is goedkoper en mensvriendelijker dan kalmerende medicijnen geven.

In een groene omgeving zijn de zorgkosten gemiddeld 5% lager dan in vergelijkbare wijken met geen of weinig groen. Daarom geldt ook ten aanzien van zorg: Groen loon!

Lees meer over maatschappelijke en economische baten van groen: Groen loont.

Deze blog is een voortzetting van het boek Duurzaam groen en welzijn
Abonneer je op de nieuwsbrief: http://eepurl.com/bRSGNP
Deel dit bericht met je netwerk via onderstaande buttons.

Groen geeft de jeugd een toekomst

We leven in een tijd de komende generatie minder gezond is en een kortere levensverwachting heeft dan de ouders. Hoe kan het dat verantwoorde ouders dit zomaar laten gebeuren? Hoe komt het überhaupt dat dit onze kinderen te wachten staat? De belangrijkste oorzaak is overgewicht. Zeker 15% van de kinderen tot 21 jaar kampt met overgewicht. Overigens ligt dit percentage bij volwassenen nog hoger: 47%. Toch zijn de gevolgen voor de nu opgroeiende jeugd ernstiger. Overgewicht op jongere leeftijd vergroot de sterftekans op latere leeftijd.

Foto: Pixabay - Spelen in het groen.

De maatschappelijke kosten van overgewicht worden geschat op 3%-5% van de totale zorgkosten. Dat is ongeveer 1 miljard Euro per jaar. Daarnaast zijn er kosten die verband houden met lagere arbeidsproductiviteit, ziekteverzuim, verloren werkdagen en sociale uitkeringen voor het volwassen deel van de bevolking. Bij kinderen gaat het om lagere schoolprestaties, vooral bij jongens. Dus ook minder kansen in de toekomst.

De afstand tot de speelplek is belangrijk.

Wat kan groen in de wijken doen aan het probleem van overgewicht? De cijfers laten zien dat bij kinderen die opgroeien in een "groene wijk" 15% minder overgewicht voor komt. Onderzoeken laten steeds zien, dat in een groene omgeving met voldoende speelruimte méér kinderen graag buiten spelen. Bij een project in Amsterdam speelden de kinderen al op hun toekomstige speelplek terwijl de aannemer nog bezig was. Buiten spelen is belangrijk voor de mentale en fysieke ontwikkeling van kinderen, vooral bij jongens.

Ontwikkeling van kinderen

In stedelijke achterstandswijken, waar gewoonlijk weinig groen voorhanden is,  lijdt onder de jeugd 1 op 3 aan overgewicht. Het landelijk gemiddelde is 1 op 7. In wijken waar openbaar groen voldoet aan de eisen (75m2 per woning binnen 500 meter), wordt opvallend vaak buiten gespeeld en daar komt overgewicht veel minder voor. De afstand tot het openbaar groen is erg belangrijk. Hoe groter de afstand, hoe minder aantrekkelijk de speelplek is.

Groene speelplekken in de wijken zijn niet alleen belangrijk in de strijd tegen overgewicht:

• Het is ook belangrijk voor de mentale en fysieke ontwikkeling van de kinderen. Het is ook van invloed op de cognitieve en emotionele ontwikkeling, vooral bij jongens.
• Het groen zorgt voor minder stress, waardoor er in groene wijken minder depressies voorkomen. Dit leidt tot een kostenbesparing op medicatie en psychosociale hulp. Dit geldt trouwens ook voor senioren. Gelet op de situatie van 2014/2015 bespaar je daarmee tot wel 90 miljoen Euro per jaar. Eenzelfde beeld zien we ten aanzien van ADHD.
• Meer groen in de wijken reduceert de kans op hittestress in warme zomers.
• De (sociale) veiligheid neemt toe. Mensen voelen zich meer bij hun wijk betrokken.
• De kans op wateroverlast wordt kleiner, vooral 's zomers als de bomen en struiken groen zijn en door verdamping veel water uit het milieu verwijderen. Die verdamping leidt tevens tot verkoeling.

Aangezien de bevolking in de steden verder zal groeien is het belangrijk om meer aandacht te schenken aan de leefbaarheid in de wijken. Groen in de vorm van lanen en parken met bomen, struiken, perken en gazons dragen daar substantieel aan bij. De maatschappelijke baten zijn hoog. Vooral de bereikbaarheid (volgens de norm) van groene speelplekken in de steden is van belang om onze jeugd een toekomst te geven.

Lees meer over maatschappelijke en economische baten van groen: Groen loont.

Deze blog is een voortzetting van het boek Duurzaam groen en welzijn
Abonneer je op de nieuwsbrief: http://eepurl.com/bRSGNP
Deel dit bericht met je netwerk via onderstaande buttons.

Waarden en normen in groene wijken

Bij het bouwen van nieuwe woonwijken hanteren gemeenten en woningbouwcorporaties bepaalde wettelijke normen en waarden. Die bepalen dan het woonvolume van de woningen, de breedte van de stoep en de hoeveelheid parkeerruimte. En qua duurzaamheid ligt de focus op energieverbruik. Vaak is, of was, er geen aandacht voor het groen in de wijken. Dat is een maatschappelijke waarde en die stelt dat er 75m2 per woning aan groen beschikbaar moet zijn, en wel in de directe omgeving van die woningen. Voor een flatgebouw met honderd woningen is dat dus een redelijk park.

In de jaren '60 en '70 werden vaak 'tuindorpen' aangelegd. Woningen in een parkachtige omgeving om de mentale en fysieke gezondheid van de arbeidersklasse te bevorderen. Vandaag voldoen die oude woningen niet meer aan de eisen en wordt er gerenoveerd. Net als bij de aanleg van nieuwe wijken wordt het groen drastisch verminderd. Want voor de openbare ruimte, dus ook voor het openbaar groen, kun je geen huur vragen. Dat zijn 'nutteloze' vierkante meters en dat moet je in het huidige economische model zoveel mogelijk beperken.

Te veel stenen, te weinig groen, te weinig speelruimte voor kinderen. Jongeren zoeken zelf een oplossing, vaak met overlast tot gevolg.

Het gevolg is dat deze wijken snel tot achterstandswijken evolueren: verpaupering, overlast, criminaliteit en sociale onveiligheid. In zulke wijken beleven bewoners weinig woonplezier. Dit is niet duurzaam.

Geef kinderen de ruimte om hun fantasie en energie in kwijt te kunnen.

Groen brengt rust en structuur in de wijk. Dat geeft meer woonplezier, meer sociale cohesie en meer animo om de eigen wijk netjes te houden. Dit is wat de bewoners willen: meer ruimte voor sport en spel, meer groen en mooie bomen.

Om te voldoen aan de maatschappelijke waarden van het groen en bij te dragen aan minder (over)last door klimaatverandering is een goede verdeling van het groen belangrijk. Binnen de stad zijn kleinschalige parken nodig van ongeveer 1 ha. die op 300-400 meter afstand van elkaar liggen, onderling verbonden door straatbomen. Die parkjes dienen een mix te zijn van bomen en struiken, perkplanten en gazon. Bomen en struiken fungeren als koelelementen en luchtfilters. perkplanten brengen kleur in het geheel en de gazons nodigen uit tot sport en spel.
Hierdoor worden ook de gevolgen van hittestress en wateroverlast door klimaatverandering beperkt. Zo is openbaar groen ook optimaal beschikbaar, volgens de normen. Zowel kinderen als volwassenen vinden hier ontspanning en sociale contacten. Dat bevordert de mentale en fysieke gezondheid van de bewoners. Komt dat bekend voor? Oh ja, die gedachte lag in de jaren '60 en '70 aan de basis bij de ontwikkeling van de tuindorpen. Niets nieuws onder de zon.

Het tij keert

Goed nieuws. Er zit verandering in de lucht. Steeds meer gemeenten en woningcorporaties gaan investeren in meer groen in de wijken. Mensen vragen erom. Stadsbewoners willen niet alleen méér openbaar groen binnen de bebouwde kom, maar ook méér toegankelijke natuur (bossen) aan de rand van de steden. 

Naar aanleiding van Prinsjesdag werd kinderen gevraagd hoe zij de begroting zouden opstellen, wat zij belangrijk vinden. De uitslag is opmerkelijk: 1. Defensie, 2. Natuur.

Nu investeren in veiligheid en natuur geeft deze generatie waar zij behoefte aan heeft tegen de tijd dat zij zelf volwassen is. Niet wachten. Nu handelen. 

Ook binnen de wijken en wijkraden heerst steeds meer de instelling van: "Kom niet aan ons groen!" De bewoners voelen perfect aan wat de maatschappelijke waarden van het groen zijn. Zij verzetten zich tegen plannen die verarming van dat groen inhouden. Uitkijken op gras en beton maakt een mens niet gelukkig. Kijk naar wat de kinderen willen, meer geld voor:

1. Veiligheid.
2. Natuur.

Investeren in (meer) groen maakt wonen in de wijken duurzamer. Het betaalt zichzelf terug door verlaging van de kosten voor zorg en watermanagement. Maar er zijn ook economische baten. Daarover later.
Groen loont.

Deze blog is een voortzetting van het boek Duurzaam groen en welzijn
Abonneer je op de nieuwsbrief: http://eepurl.com/bRSGNP
Deel dit bericht met je netwerk via onderstaande buttons.