dinsdag 25 augustus 2026

Voor bomen is de impact van droogte groter dan gedacht

Foto: Pixabay
 Het gaat te snel! De klimaatverandering gaat sneller dan het aanpassingsvermogen van bomen/bossen. Dat heeft gevolgen voor de overlevingskansen van bomen en de mate waarin ze in staat zijn hun ecosysteemdiensten te vervullen. Denk aan waterbeheer, luchtfiltering en geluidsdemping, koeling, zuurstof, CO2-opname en afgifte van waterdamp (waardoor wolken verder het binnenland in kunnen drijven).

Chinese onderzoekers hebben een mondiaal onderzoek opgezet om erachter te komen wat de impact van droogte is voor bomen en bossen. En dat ziet er niet best uit. Bomen groeien langzaam en bossen hebben soms meer dan 100 jaar nodig om zich te ontwikkelen of aan te passen. De bomen kunnen het tempo van klimaatverandering niet bijbenen. Door droogtestress komt er te weinig of geen water bij de bladeren. Water is nodig voor het proces van fotosynthese. Het water wordt van de wortels naar de bladeren getransporteerd via de houtcellen in het 'spindhout', de laag direct onder het cambium. Als het water de bladeren niet bereikt, kan lucht binnendringen. Daardoor wordt de aanzuiging van water geblokkeerd. Omdat de bladeren dan nutteloos zijn geworden, zal de boom ze afstoten. Als de droogte aanhoudt zullen ook takken afsterven en uiteindelijk sterft de boom als geheel.

Er zijn verschillen
Dit onderzoek is erg belangrijk. Het toont aan wat de overlevingskansen van bomen zijn, en dat wereldwijd. Gezonde bossen zijn ook van levensbelang voor de rest van de ecosystemen, want de ecosysteemdiensten van bomen zijn essentieel en omvangrijk. Uit het onderzoek kwam ook naar voren dat er verschillen zijn met betrekking tot regio, boomsoort en de bodem waarin ze groeien. 
Bosbeheerders hebben hiermee een handvat om het beleid van de komende decennia te bepalen. Aangezien het wel 100 jaar kan duren om een (gezond) bos te ontwikkelen, mogen ze daar niet te lang mee wachten. Maar het zal evengoed een hele uitdaging zijn, om de juiste keuzes te maken.
Dit onderzoek werd recent gepubliceerd in het tijdschrift PNAS.

Deze blog is een voortzetting van het boek Duurzaam groen en welzijn - Gratis voor nieuwe donateurs van Stichting Groen Weert. (www.groenweert.nl).|
Deel dit bericht met je netwerk via onderstaande buttons. 





woensdag 19 augustus 2026

Gaat het klimaat kantelen door bosbranden?

 

Foto: Pixabay
Deze zomer werden we wereldwijd geteisterd door extreme droogte en heel veel natuurbranden. De vraag komt dan snel boven, of daardoor het kantelpunt, waarna de klimaatverandering niet meer terug te draaien is, dichterbij komt. Dat ligt nogal genuanceerd en verschilt per regio.

Verder moeten we ons realiseren dat de CO2 uitstoot door verkeer, industrie en landbouw veel groter is. De uitstoot door wildfires (in de breedste zin) is ongeveer eenvijfde van het totaal. Dat lijkt wel mee te vallen. 

Koolstofschuld

Er spelen een aantal zaken mee. Ontbossing vergroot de koolstofschuld enorm, zeker als het doel van ontbossing bijvoorbeeld mijnbouw is. Herstel van groen is dan vrijwel nihil. Herstel van groen na een natuurbrand kent nog een valkuil. In het begin zal (half) verbrand materiaal gaan rotten en dat zorgt voor uitstoot van methaan. Dat is een veel krachtiger broeikasgas van CO2. Dan beginnen langzaamaan nieuwe planten te groeien. Wat de bomen betreft duurt het tot 60 jaar en langer, voordat het volume van vóór de brand is bereikt. Meestal zal de biodiversiteit van vóór de brand niet op gelijke wijze herstellen. Zowel qua flora als fauna is daar dus geen voorspelling voor te maken.

Ondertussen gaat de opwarming verder oplopen en bij het huidige tempo kan het kantelpunt rond 2050 bereikt zijn. Als de koolstofschuld van de natuurbranden dan nog niet is ingelost kan dat het kantelpunt dichterbij brengen. Zeker als de komende jaren de opwarming verder toeneemt en daarmee ook meer natuurbranden gaan plaatsvinden. Herstel van getroffen gebieden komt traag op gang en versnelt naarmate de omvang van groen (voor fotosynthese) toeneemt. Daar komt bij dat door opwarming veel bossen van koolstofput overgaan tot koolstof uitstoot. In veel tropische en boreale bossen is dat al het geval.

Zonder een effectieve afremming van de koolstofuitstoot én de natuurbranden is het risico heel groot dat de komende generaties worden geconfronteerd met een onleefbare wereld. Of met oplopende conflicten over de toegang tot de schaarser wordende leefbare gebieden.

Deze blog is een voortzetting van het boek Duurzaam groen en welzijn - Gratis voor nieuwe donateurs van Stichting Groen Weert. (www.groenweert.nl).|
Deel dit bericht met je netwerk via onderstaande buttons.