woensdag 18 februari 2026

Wat is de waarde van bomen of regenwouden?

 

foto: Pixabay
Ik houd ervan om de waarde van natuur, of bomen in het bijzonder, in geld uit te drukken. Zo heb ik een rekenmodel ontwikkeld om de vervangingswaarde en ecosysteemdiensten van (stads)bomen te berekenen. Daarvoor maakte ik gebruik van bestaande modellen als het Belgische VVOG, het Europese TEEB en het Amerikaanse i-Tree.

Maar ik ben niet de enige die zich hiermee bezig houdt en ook de focus kan anders. Zoals bij dit onderzoek van de Universiteit van Leeds. De Engelse wetenschappers wilden weten wat de vochtproductie van regenwouden economisch betekent voor de omgeving. Omgeving moet je ruim zien, want de regenwolken die in het Kongo-bekken ontstaan zijn bijvoorbeeld voor een belangrijk deel verantwoordelijk voor de Nijl.

Uit dat onderzoek blijkt dat die waarde kan oplopen tot (gemiddeld) 2,4 miljoen Dollar per hectare, per jaar. Bij de Amazone als geheel ligt dat ligt op 20 miljard Dollar per jaar. Dat is een veel hoger bedrag dan kappen en exploiteren voor landbouw of mijnbouw kan opleveren.
Elke vierkanten meter regenwoud levert per jaar 240 liter water. Regenwouden, maar ook de bossen in onze regio, kappen om plaats te maken voor landbouw of industrie is dus feitelijk kapitaalvernietiging. Het verlies aan waterproductie is groter dan de potentiƫle opbrengst van die investeringen.

 De natuur levert ons ecosysteemdiensten die belangrijk zijn voor de mensheid. Bomen spelen daarin een voorname rol, simpel omdat zij zulke omvangrijke organismen zijn. Verkoeling, CO2 afvangen en waterdamp genereren om de waterkringloop verder het land in te brengen, zijn wel de belangrijkste ecosysteemdiensten van bossen. En dat blijkt nu dus ook een niet te onderschatte waarde te hebben.

De wateropbrengst van bomen is vitaal voor alle leven op aarde. Het zwaartepunt ligt bij de tropische bossen. En met de huidige voortgang van de klimaatverandering wordt dat nog veel urgenter.

Deze blog is een voortzetting van het boek Duurzaam groen en welzijn - Gratis voor donateurs van Stichting Groen Weert. (www.groenweert.nl).|
Deel dit bericht met je netwerk via onderstaande buttons.

woensdag 28 januari 2026

Waarom we juist de grote dikke bomen moeten koesteren

 

foto: Pixabay
Hoe groter de boomkroon, hoe meer fotosynthese. Hoe groter de boom, hoe meer koolstof hij kan opslaan, zowel bovengronds als ondergronds. En dit laatste is natuurlijk een interessant gegeven met betrekking tot klimaatbeheersing. Maar dit schuurt ook een beetje (veel). Niet iedereen is zich hiervan bewust en vooral de houthandel heeft een logische voorkeur voor grote dikke bomen met rechte stammen en weinig noesten. Hiervan kun je de mooiste planken zagen.

Wetenschappers van een universiteit in Peru trokken de Amazone in om dit verschijnsel nader te onderzoeken en de opslagcapaciteit van bomen te kwantificeren. Zij wilden weten hoe de boomsoorten onderling verschillen en vanaf welke dikte de koolstof opslag het grootst is. Waar je dus met je kettingzaag weg moet blijven.

De houthakkers hanteren als regel dat ze bij voorkeur bomen van meer dan 41 centimeter doorsnee kunnen kappen. Maar het onderzoek liet zien dat de meeste bomen pas vanaf 46 centimeter in het volwassen stadium komen en dan ook de meest koolstof  opslaan.

Een extreem voorbeeld is de Cedrelinga catenaeformis, die pas met 61 centimeter volwassen is. Onder die maat slaat deze soort 0,70 ton koolstof per hectare op. Voorbij die maat loopt het op tot 5,21 ton per hectare. De conclusie van dit onderzoek is dat, als je de dikste bomen velt er niets van klimaatambities terecht komt. Herplanten met jonge bomen kan dit verlies niet compenseren, dat gaat vele tientallen jaren duren. In veel gevallen meer dan 100 jaar. 

Biodiversiteit en  ecosysteemdiensten
Niet alleen de koolstof opslag van de oudere bomen is belangrijk. Ook de ecosysteemdiensten die zij aan hun omgeving leveren tellen mee. Hun schaduwwerking koelt de bodem zodat die niet uitdroogt en het bodemleven mogelijk maakt. Oude bomen bieden aan veel dieren voedsel en (veilig) onderdak. Daarnaast is het belangrijk om in een gebied een mix van boomsoorten van alle leeftijden moet hebben voor een gezond ecosysteem. Dit komt zwaar onder druk te staan als je de vitale oudere bomen weghaalt en die vervangt met monoculturen van jonge aanplant.  Dit geldt niet alleen voor het regenwoud van Peru, maar overal op onze planeet, in de bossen en in onze steden. Respecteer de oude bomen, want de jonge bomen hebben nog niet zoveel ervaring.

Deze blog is een voortzetting van het boek Duurzaam groen en welzijn - Gratis voor donateurs van Stichting Groen Weert. (www.groenweert.nl).|
Deel dit bericht met je netwerk via onderstaande buttons.