Hoe weten planten goede en slechte schimmels te onderscheiden?

 

foto: Pixabay

Planten zijn (vaak) voor hun groei en ontwikkeling afhankelijk van bodemschimmels. De 'goede schimmels' die we ook wel mycorrhiza noemen, zijn daarom in de plantenwereld onmisbaar. Slechte schimmels zorgen juist voor afbraak van cellen en ziekten.

Maar heb je je ooit afgevraagd hoe planten goede en slechte schimmels kunnen onderscheiden? Dat was ook een vraag voor Deense wetenschappers, die daar nu een antwoord op kunnen geven.

De mycorrhiza zorgen ervoor dat de wortels van planten kunnen beschikken over vocht en mineralen die essentieel zijn voor het welzijn van de plant. Zo weten we dat de populaire vliegenzwam in symbiose leeft met berken. En eiken veel steun hebben aan de aanwezigheid van trechterzwammen. Daarnaast is de mooie biefstukzwam het doodvonnis voor een eik en is het einde oefening als er reuzenzwammen rondom beuken verschijnen. Voor het afweersysteem van planten is het daarom belangrijk dat ze goede en slechte zwammen van elkaar kunnen onderscheiden.

De sleutel vinden de planten in het stofje chitine. Dit is een keten van suikermoleculen. Die komt in de bodem door afbraak van schimmelcellen. De lengte van deze chitineketens verraadt met welk soort schimmels de plant te maken heeft. Kortere ketens zijn een bewijs van mycorrhiza, langere ketens duiden op gevaar. Planten stemmen hun afweersysteem af op dit signaal.

De wetenschappers hebben nog geen antwoord op de vraag hoe planten de lengte in chitineketens detecteren. Vervolgonderzoek richt zich op het vinden van de receptoren (CHIP13) die dit onderscheid vaststellen. Wel staat vast dat deze receptoren blijkbaar in staan zijn om een meetlat naast de chitineketen te leggen en zo vast te stellen of ze met vriend of vijand te maken hebben.

Als een lange keten gedetecteerd wordt en het alarm gaat, komt de daarbij passende afweer op gang (via CERP6), waarbij op hun beurt de mycorrhiza een rol spelen. Ze vormen een communicatiekanaal waarmee ook soortgenoten in de omgeving gealarmeerd worden. Als onderdeel van het afweersysteem worden ook feromonen via de bladeren vrijgelaten, die het alarm met de wind mee over grotere afstanden verspreiden. Planten zijn dus geen weerloze decoraties van het landschap, maar levende organismen die met hun omgeving kunnen communiceren en, mits ze gezond en vitaal zijn, zich tegen bedreigingen van buitenaf kunnen weren.

Deze blog is een voortzetting van het boek Duurzaam groen en welzijn - Gratis voor nieuwe donateurs van Stichting Groen Weert. (www.groenweert.nl).|
Deel dit bericht met je netwerk via onderstaande buttons. 

E-book is onder andere
te koop via KOBO(+),
Kindle en online bookshops.
Gratis via KOBO+